Sinterklaaslexicon

Sinterklaas van A tot Z door Marie-José Wouters

Gepubliceerd op 24-10-2019

Jaargod

betekenis & definitie

De voor-Germaanse mens zag in de verwachting van een nieuw zonnejaar de oude jaargod op zijn hemelpaard over daken van boerderijen gaan. Het zonnekind, dat op 6 januari de oude god ging opvolgen, keek door de rookgaten om te zien hoe de mensen leefden. Hierover berichtte hij zijn vader en deze kon dan ieder naar waarde geschenken geven.

Later verving volgens de Germaans-mythische theorie → Wodan deze jaargod en verscheen elk jaar-getijde in een andere gedaante. Na de → kerstening nam hij heiligengestalten aan: de lentegod die de moerasdampen verjaagt, werd Sint-Joris die de Winterdraak doodt; de zomergod die de vruchten brengt van de oogst, werd Sint-Michaël; Sint-Maarten kwam in plaats van de herfstgestalte van Wodan; en de wintergedaante, zinnebeeld van de allesoverwinnende dood, werd Sint-Nicolaas. Dat Sint-Nicolaas als doodsgod gezien werd, zouden we herkennen in de vermommingen en het lawaai maken met kettingen zoals dat nu nog op de → Waddeneilanden gebeurt, maar wat vroeger een algemener gebruik was.

In de jaargod met het zonnekind herkennen we het over daken rijden van een oude man die geschenken geeft, met een boodschapper die naar de gedragingen van de mensen kijkt en daarover bericht.

→ Doden → Geschenkenfeest.