Redactie Ensie

Schrijver op Ensie

Gepubliceerd op 17-05-2016

2016-05-17

Ambtenaar

betekenis & definitie

Een ambtenaar is een persoon die is aangewezen om in openbare dienst werkzaam te zijn in een door de overheid beheerde dienst. Iemand wordt dan ook vaak benoemd als ambtenaar, wanneer hij of zij werkt voor een overheidsinstantie.

Een ambtenaar is ondergeschikt aan een hoger gezag en is aangesteld in een openbare betrekking. Een ambtenaar verricht een deel van de overheidstaak. Ambtenaren kunnen in Nederland werken bij de rijksoverheid, een provincie, een gemeente, een waterschap of bij instellingen die worden beheerd door de staat of openbare lichamen. Een ambtenaar kan daarom bijvoorbeeld ook wel een rijksambtenaar, een provincieambtenaar of een waterschapsambtenaar worden genoemd. Ook werknemers van semi-overheidsinstellingen worden vaak als ambtenaren gezien.

Ambtenaren moeten, afhankelijk van hun functie, een zuiveringseed of ambtseed afleggen. Een zuiveringseed betekent dat de ambtenaar niemand enige gift beloofd of gegeven te hebben om tot ambtenaar benoemd te worden en dat zij in de toekomst van niemand enige gift of belofte aan zullen nemen om iets in hun ambt te doen of juist niet te doen. In de ambtseed wordt vaak trouw aan de grondwet en/of het staatshoofd beloofd. Vanuit juridisch oogpunt is er een verschil tussen de positie van ambtenaren en werknemers die werkzaam zijn op grond van een arbeidsovereenkomst. Een ambtenaar wordt door middel van een eenzijdige rechtshandeling door de overheid benoemd als ambtenaar. Bij werknemers werkt dit anders, daar gaan de werknemer en de werkgever samen een tweezijdige arbeidsovereenkomst aan.

In Nederland hebben ambtenaren een gewaarborgde rechtspositie, die is vastgelegd in de Ambtenarenwet van 17 januari 1929. De arbeidsvoorwaarden van ambtenaren zijn geregeld in het Ambtenarenreglement.