Radboud Universiteit

Brede en internationale onderzoeksuniversiteit.

Gepubliceerd op 10-03-2016

2016-03-10

Ziekte van Parkinson

betekenis & definitie

De ziekte van Parkinson is een chronische hersenziekte, vernoemd naar de Engelse arts James Parkinson (1755-1824). Bij de ziekte van Parkinson ontstaat een tekort aan dopamine in de hersenen, wat kan leiden tot fysieke en mentale klachten en symptomen.

Bij de ziekte van Parkinson sterven zenuwcellen in het hersengebied 'substantia nigra' (zwarte kern) versneld af. Die zenuwcellen produceren de chemische stof dopamine. Wanneer een bepaald percentage van die cellen afsterft, ontstaat een tekort aan dopamine. Waarom deze zenuwcellen afsterven wordt nog altijd onderzocht. Er zijn sterke aanwijzingen dat het gaat om een combinatie van genetische factoren en omgevingsfactoren.

Het ziektebeeld verschilt per patiënt. Een van de bekendste symptomen is een tremor: trillende handen, benen, kin of tong. Verdere kernsymptomen zijn tragere bewegingen, moeite met het starten van bewegingen of het ontbreken van automatische bewegingen, zoals het knipperen met de ogen. Ook stijfheid van de spieren, houdingsinstabiliteit en freezing (‘bevroren’ benen tijdens het lopen) kunnen optreden.

Andere mogelijke symptomen zijn verminderde reuk, depressie, problemen met het denken, slaapstoornissen, een toegenomen speekselvloed of zogenaamde ‘autonome’ stoornissen: bijvoorbeeld problemen met plassen, obstipatie, veel zweten of pijnklachten. De ziekte kan – op termijn – erg invaliderend zijn, hoewel de levensverwachting van patiënten met de ziekte van Parkinson niet korter is vergeleken met gezonde mensen.

De behandeling bestaat voornamelijk uit medicatie. In een later stadium kan een hersenoperatie plaatsvinden. Ook disciplines als fysiotherapie en ergotherapie kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven. Dezelfde behandelingen gelden ook voor atypisch Parkinsonisme: een verzamelnaam voor ziektes met Parkinsonachtige verschijnselen. In Nederland hebben op dit moment ongeveer 40.000 mensen de ziekte van Parkinson.