Piet van der Ploeg

Auteur van het psychologiewoordenboek

Gepubliceerd op 29-12-2016

2016-12-29

operante leerprincipes

betekenis & definitie

Operant leren wil zeggen: stapsgewijs leren, dat nauw samenhangt en onder invloed is van de leeromgeving. Zo kunnen we onderscheiden bekrachtiging, bestraffing en uitdoving. Bekrachtiging wil zeggen dat het uitgevoerde gedrag beloond wordt. Bestraffing is het tegenovergestelde van beloning, en uitdoving wil zeggen dat de beloning of bestraffing weggenomen wordt of achterwege blijft. Het leergedrag (R) hangt nauw samen met de voorgaande componenten zoals het resultaat op het gedrag (Sr) of R -> Sr. Er is echter meer, zoals Skinner ontdekte. Het verband tussen R en Sr wordt vaak sterk of mede bepaald door de situatie waarin het gedrag optreedt. We noemen dit de discriminerende stimulus (Sd). Een beter model voor typering van het leergedrag wordt dan Sd.R -> Sr, waarbij er een koppeling (.) ontstaat tussen de situatie (Sd) en het optredende gedrag (R). De Sd wordt wel antecendente controle of 'stimulus control' (Skinner) genoemd.