Piet van der Ploeg

Auteur van het psychologiewoordenboek

Gepubliceerd op 29-12-2016

2016-12-29

Ellsberg paradox

betekenis & definitie

Stel, in een ondoorzichtige zak zitten zestig knikkers. Er zijn 20 rode, de andere zijn zwart of geel. Stel dat u 100 euro krijgt als u blind de juiste knikker uit de zak haalt. Welke opdracht verkiest u? De rode knikker nemen (A) of de zwarte knikker nemen (B)? En welke verkiest u nu: rood of geel (C), of zwart of geel (D)?

Zeer waarschijnlijk geeft u in het eerste geval de voorkeur aan A en in het tweede geval aan D. Bij deze keuzemogelijkheden kent u namelijk vooraf uw kansen (respectievelijk 33 en 67 procent). Toch is uw voorkeur eigenlijk absurd. Als u vindt dat A minder risicovol is dan B, dan zou u eigenlijk ook moeten vinden dat C (=A+geel) minder risicovol is dan D (=B+geel). Deze paradox wordt de Ellsberg paradox genoemd en is een duidelijk bewijs dat onzekerheden bij de mens tot een irrationele manier van denken leidt.