Piet van der Ploeg

Auteur van het psychologiewoordenboek

Gepubliceerd op 29-12-2016

2016-12-29

arbeids- en organisatiepsychologie

betekenis & definitie

Mensen brengen een groot deel van hun tijd (dertig à veertig jaar) door in hun werkomgeving zoals bij een particulier bedrijf of een (semi)overheidsorganisatie. Dit kunnen kleine organisaties zijn, zoals een familiebedrijf, of een eenmanszaak, maar ook hele grote multinationals of een landelijke overheid. De meeste mensen werken niet alleen om geld te verdienen, maar ook, of vooral, omdat ze het leuk vinden, zich verantwoordelijk voelen voor hun werk en voor de sociale contacten die ze ondervinden. Hierdoor is de werkvloer vaak een belangrijk en integraal onderdeel van het menselijk bestaan en vervult het voor een persoon zowel zijn materiële als immateriële behoeften.

Arbeids- en organisatiepsychologie is het vakgebied dat zich bezighoudt met het functioneren van individuen en groepen in organisaties. Het begint met vragen als: Waarom voelt iemand zich aangetrokken tot een bepaalde baan of organisatie (waarom solliciteert iemand)? Hoe selecteren organisaties de beste mensen uit een veelheid van sollicitanten; op welke zaken letten ze, en welke psychologische tests gebruiken ze daarbij? Vervolgens stellen arbeids- en organisatiepsychologen zich vragen zoals: Wat motiveert iemand om elke dag weer opnieuw goed werk af te leveren? Wat bepaalt dat iemand tevreden of juist ontevreden is met zijn of haar werk? Hangt dat alleen maar van salaris en carrièremogelijkheden af, of spelen andere zaken eveneens een rol? Dat laatste brengt ons bij de laatste soort vragen waarmee arbeids- en organisatiepsychologen zich bezighouden: Hoe werken mensen samen? Presteren mensen beter als ze in groepen of als aparte individuen werk verrichten? Hoe moet je leiding geven aan een groep ondergeschikten? Wat voor soort conflicten ontstaan er op het werk en hoe gaan mensen daarmee om? De arbeids- en organisatiepsychologie tracht op al dit soort vragen een antwoord te vinden met het oog op het wederzijds (soms conflictueus) belang van werknemer en werkgever.