Oosthoek encyclopedie

Oosthoek's Uitgevers Mij. N.V (1916-1925)

Gepubliceerd op 12-01-2019

Paulus

betekenis & definitie

Paulus - naam van een vijftal pausen:

1) P. I, geboren te Rome, overleden aldaar 767, volgde 757 zijn broeder Stephanus II op den pauselijken stoel, sloot zich nauw bij Pepijn aan, van wien hij zoowel tegen de aanvallen der Langobarden als tegen de aanspraken der Grieksche keizers steun ontving.
2) P. II (Pietro Barbo), geboren 1417 te Venetië, overleden 1471, neef van paus Eugenius IV, werd in 1440 kardinaal, en volgde in 1464 Pius II als paus op. Hij sprak in 1466 over den Hussietischen koning Podiebrad van Boheme den ban uit, en gebood in 1470, dat het algemeen Jubilaeum voortaan om de 25 jaar gevierd zou worden.
3) P. III (Alexander Farnese), geboren 1468 te Cassino, overleed 1549, een echte Renaissance-man, werd 1542 kardinaal-bisschop van Ostia en deken van het H. College en volgde 1534 Clemens VII als paus op. In 1540 bekrachtigde hij de orde der Jezuïeten, stelde 1542 een nieuwe inquisitie in voor Italië en opende 1545 het Concilie te Trente. De door hem in 1535 tegen Hendrik VIII van Engeland uitgesproken ban maakte de breuk der Anglicaansche kerk met Rome volledig. Tevergeefs trachtte P. de oorlogen tusschen Frankrijk en Spanje te verhinderen, om een kruistocht tegen de Turken mogelijk te maken. Zijn zoon Pietro Luigi Farnese stelde hij 1545 tot hertog van Panna en Piacenza aan. P. was een fijnbeschaafd man en knap diplomaat; hij beschermde geleerden en kunstenaars en liet 1546 door Michelangelo den bouw der St. Pieterskerk hervatten.
4) P. IV (Gian Pietro Caraffa), geboren 1476 te Capriglio, overleed 1559, werd 1507 bisschop van Chieti, 1518 aartsbisschop van Brindisi, stichtte 1524 de congregatie der Theatijnen; 1536 werd hij kardinaal, 1553 deken van het H. College en bisschop van Ostia en besteeg na den dood van paus Marcellus 1555 den H. Stoel. Hij stelde aanstonds een congregatie tot herstel der kerkelijke tucht in, voerde den Index in. Zijn aanmatigende nepoten verdreef hij uit Rome, gebood de bisschoppen en kloosterlingen in hun diocesen en kloosters te blijven en weigerde na den afstand van Karel V, Ferdinand I te erkennen wegens diens te groote toegevendheid in geloofszaken; evenmin erkende hij koningin Elizabeth van Engeland. Tevergeefs beproefde hij met de hulp van Frankrijk zich van Spanje’s overmacht te bevrijden en daaraan Napels te ontrukken. Door zijn strengheid maakte hij zich zoo onbemind, dat na zijn dood het volk zijn beeld op het Kapitool verbrijzelde en in den Tiber wierp. Hij schreef o. m.: Tractatus de Ecclesiae Vaticiniis et ejus sacerdotum principatu en Notae in Aristotelis ethicam.
5) P. V (Camillo Borghese), geboren 1552 te Rome, overleden 1621, studeerde in de philosophie en de rechten, werd vice-legaat in Bologna, onder Clemens VIII tot kardinaal benoemd en besteeg 1605 als opvolger van Leo IX den pauselijken stoel. Hij wilde aan de wereldlijke macht volstrekt geen invloed op de kerkelijke aangelegenheden toestaan, vond daardoor bij de republiek Venetië taaien tegenstand; 1613 stichtte hij op het Quirinaal een seminarie ter opleiding van missionarissen. Ook deed hij veel voor de verfraaiing van Rome en het Vaticaan.