Oosthoek encyclopedie

Oosthoek's Uitgevers Mij. N.V (1916-1925)

Gepubliceerd op 24-01-2019

Gelijkzwevende temperatuur

betekenis & definitie

Gelijkzwevende temperatuur - in de muziekleer, het stelsel van stemmen der toets(ten deele ook der blaas-) instrumenten, waardoor het octaaf in 12 gelijke toons-afstanden wordt verdeeld. Wanneer alle tonen wiskundig zuiver worden gestemd, dan zullen zij in ’t ééne accoord onberispelijk zijn, in ’t andere „valsch” klinken; gevolg van de verschillende trillingsverhoudingen der intervallen. Om hieraan tegemoet te komen wordt het verschil tusschen de tonen quasi „vereffend”, d.w.z. de ééne wordt iets te hoog, de andere iets te laag geïntoneerd. Dit heeft ten gevolge, dat op instrumenten, die aldus gestemd zijn, alle akkoorden in alle toonsoorten vrij bevredigend klinken.

Dit neemt niet weg, dat de G.T. eigenlijk een compromis moet worden genoemd en dat de absoluut zuivere stemming (zangkoren, strijkkwartetten) verreweg de voorkeur verdient. Meer uitvoerige verklaringen van dit onderwerp in Worp—v. Milligen, Algem. Muziekleer, en G. C. Bunk, Toonstelsel en Notenschrift.

< >