Oosthoek Encyclopedie

Nederlandse encyclopedie

Gepubliceerd op 27-05-2019

Binair

betekenis & definitie

[Fr.], bn. en bw., tweetallig, in of volgens paren, dubbel.

WISKUNDE

In het binair talstelsel (d.i. het talstelsel met basis het getal twee) worden uitsluitend de cijfers 0 en 1 gebruikt. De positie van het cijfer in het getal bepaalt de macht van 2, waarmee dit cijfer moet worden vermenigvuldigd. In het tientallig stelsel is 4715 een verkorte schrijfwijze voor 5 x 10° + 1 x 101 + 7 x 102 + 4 x 10 3. Op overeenkomstige wijze geldt in het tweetallig stelsel dat 101 101 101 = lx2° + 0x21 + lx22 + + 1 x 23 + 0 x 24 + 1 x 25 + 1 x 26 + 0 x 27+ 1 x 28 = 365 (tientallig) en 10,011 = 0x2° + + 1 x 21 + 0 x 2-1 + 1 x 2−2 + 1 x 2−3= 23/8 (tientallig).

Binaire getallen hebben het voordeel dat optellen en in het bijzonder vermenigvuldigen eenvoudig is; het nadeel is dat veel meer cijfers nodig zijn om een getal weer te geven. Regels voor de conversie van binair naar decimaal en omgekeerd zijn eenvoudig af te leiden. Het binair stelsel wordt veel toegepast in computers omdat dit stelsel leidt tot de eenvoudigste elektronische schakelingen voor rekenkundige bewerkingen. De gebruiker merkt hier echter niets van omdat de in- en uitvoergegevens decimaal zijn en de machine zelf voor de conversie zorgt.

In de algebra heet een vorm binair als deze homogeen is in twee veranderlijken, b.v.

aox2 + a1.xy + a2y2 is een binaire vorm van de 2e graad in x en y. Een binaire vorm van de 3e graad: aox3 + a1.x2y + a2xy2+ a3y3 De binaire vormen zijn zeer belangrijk in de invariantentheorie.

BIOLOGIE

Door C.Linnaeus is de binaire nomenclatuur in de taxonomie ingevoerd. Hierbij wordt een plante- of diersoort met een dubbele naam aangeduid: de eerste geeft het geslacht (genus) aan, de tweede de soort (species). zie taxonomie.

SCHEIKUNDE

Men spreekt van binaire legeringen en verbindingen wanneer zij uit twee bestanddelen zijn samengesteld.