Beleggingsgoud is fysiek goud dat wordt aangeschaft om vermogen op te bouwen of te beschermen, in plaats van voor sieraden of industriele toepassingen. Het onderscheidt zich van ander goud door strenge eisen aan zuiverheid en door een bijzondere fiscale status. Dit artikel legt de belangrijkste begrippen uit.
Zuiverheid en karaat
Karaat geeft de zuiverheid van goud aan. 24 karaat staat voor minimaal 99,9 procent puur goud en is de internationale standaard voor beleggingsgoud. Lagere waarden zoals 14 of 18 karaat zijn legeringen, gemengd met metalen als koper of zilver om bijvoorbeeld sieraden steviger te maken (bij 14 karaat is ongeveer 58,5 procent goud). Wie fysiek goud wil kopen als belegging, kiest vrijwel altijd voor 24 karaat, omdat de waarde dan volledig in het edelmetaal zelf zit.
De LBMA-standaard
Om wereldwijd verhandelbaar te zijn, moet een goudbaar voldoen aan de Good Delivery eisen van de London Bullion Market Association (LBMA). Deze norm stelt vaste eisen aan het gewicht, de zuiverheid en de producent van de baar. Een LBMA-gecertificeerde baar is daardoor internationaal probleemloos verhandelbaar, terwijl gouden munten of sieraden vaak legeringen bevatten en dus minder geschikt zijn als zuivere belegging.
De btw-vrijstelling
Een opvallend kenmerk van beleggingsgoud is de fiscale behandeling. In de hele Europese Unie is beleggingsgoud vrijgesteld van btw. Volgens de Belastingdienst geldt die vrijstelling voor goudbaren met een zuiverheid van minimaal 99,5 procent en voor munten die aan specifieke voorwaarden voldoen. Hierdoor wordt de volledige inleg in edelmetaal omgezet, zonder dat er omzetbelasting bovenop komt. Dat maakt fysiek beleggingsgoud fiscaal aantrekkelijker dan goederen die wel btw-plichtig zijn.
Fiscale behandeling in box 3
In Nederland telt beleggingsgoud mee als vermogen in box 3, waarbij de waarde op 1 januari van het belastingjaar bepalend is. Pas boven het heffingsvrije vermogen, in 2026 vastgesteld op 59.357 euro per persoon, betaalt u belasting over een fictief rendement. Zolang het om privebezit gaat en u niet structureel handelt met een winstoogmerk, blijft de eventuele koerswinst zelf onbelast. In de praktijk betekent dit dat beleggingsgoud bij aankoop btw-vrij is en bij verkoop voor particulieren doorgaans niet apart wordt belast; alleen het bezit op de peildatum telt mee voor de vermogensrendementsheffing.
Vormen: baren en munten
Beleggingsgoud bestaat grofweg in twee vormen: baren en munten. Baren lopen uiteen van een enkele gram tot een kilo of meer en kennen doorgaans de laagste opslag op de spotprijs, omdat de productiekosten per gram lager zijn. Munten, zoals de Krugerrand of de Maple Leaf, hebben vaak een iets hogere premie maar zijn in kleine coupures makkelijk verhandelbaar. Voor beide geldt dat de waarde vrijwel volledig in het goud zelf zit, in tegenstelling tot sieraden waarbij ook arbeid en ontwerp meetellen.
Troy ounce en de prijsvorming
De prijs van beleggingsgoud wordt internationaal uitgedrukt per troy ounce, een gewichtseenheid van 31,1035 gram. Op de beurs in Londen stelt de LBMA twee keer per dag een officiele referentieprijs vast. De goudprijs in euro's per gram volgt uit die dollarkoers, omgerekend via de wisselkoers en gedeeld door het gewicht. Het verschil tussen de bied- en laatprijs heet de spread.
Beleggingsgoud in het kort
· Zuiverheid: minimaal 99,9 procent (24 karaat) is de standaard voor baren.
· Btw: 0 procent in de EU bij een zuiverheid vanaf 99,5 procent.
· Norm: LBMA Good Delivery maakt een baar wereldwijd verhandelbaar.
· Fiscaal: telt in Nederland mee als vermogen in box 3.
· Eenheid: de prijs wordt genoteerd per troy ounce van 31,1035 gram.