Kerkgenootschap (officiële naam: Rooms-Katholieke kerk van de Oud-Bisschoppelijke Cleresie), ontstaan uit protest tegen de vanuit Rome centraal georganiseerde kerk.
In 1723 benoemde het kapittel van Utrecht een nieuwe bisschop, die door Rome in de ban werd gedaan. Zijn volgelingen, ook in Fryslân, splitsten zich af van Rome en bleven vasthouden aan de oud-kerkelijke bestuursstructuur maar dan met nadruk op de lokale kerk. Uit protest tegen besluiten van het Eerste Vaticaanse Concilie (1869-1870) sloten Duitstalige katholieken zich bij de Nederlandse oud-katholieken aan, vastgelegd in de Utrechtse Bisschopsverklaring (1889). Fryslân kent slechts één oud-katholieke kerngroep, in Jorwert.Zie: Schoon, D., Wegwijs in de Oud-Katholieke Kerk (2011); Schade van Westrum, L., Oud-katholieke kerken (2010); Visser, J., Het ideaal van de ‘ecclesia primitiva' in het jansenisme en oud-katholicisme (1980);www.okkn.nl.