Reserveer nu mijn nieuwste boek

FOXP2 betekenis & definitie

Gen betrokken bij de menselijke spraak, dat een opvallend afwijkende sequentie heeft vergeleken met mensapen

FOXP2 (“Fork Head Box P2”) codeert voor een eiwit dat processen in de hersenen reguleert. Het gen is onderdeel van de familie van “Fork Head Box”-transcriptiefactoren die gekenmerkt worden door een DNA-bindend domein van 110 aminozuren. Mutaties in FOXP2 leiden bij de mens tot ernstige vormen van spraakstoornissen, met name in de articulatie en het taalbegrip. Muizen gemuteerd in FOXP2 hebben afwijkend gevormde neuronen met langere dendrieten.

FOXP2 komt voor bij alle zoogdieren en laat een hoge mate van conservering zien. Alleen bij vleermuizen komt een afwijkende vorm voor, die mogelijk verband houdt met hun zeer goed ontwikkelde vermogen om vocalisaties te leren. Ook bij de mens wijkt de sequentie behoorlijk af, vergeleken met de muis en de primaten; Wij hebben twee niet-synonieme substituties (basepaarveranderingen die aanleiding geven tot een ander aminozuur in het eiwit) vergeleken met de primaten en de muis.

Vanwege de betrokkenheid bij taalvorming en de kennelijk zeer snelle evolutie bij de mens, is de gedachte ontstaan dat onze FOXP2-variant ten grondslag ligt aan het taalvermogen. Muizen die getransfecteerd zijn met humaan FOXP2 vertonen echter geen opvallende fenotypes, behalve een iets beter leervermogen en andere vocalisatie.

In 2010, bij het uitlezen van het eerste neanderthaler-genoom bleek dat de neanderthaler dezelfde afgeleide vorm van FOXP2 heeft als de mens. Dit geldt ook voor het Denisova-genoom. De afgeleide vorm van FOXP2 zou dus 700.000 – 800.000 jaar oud kunnen zijn. Als de humane variant cruciaal is voor het kunnen spreken zouden neanderthalers en Denisovamensen dat vermogen ook gehad kunnen hebben.

Gepubliceerd op 12-08-2019