Natuurdiëtisten Nederland

Natuurdiëtisten Nederland is een platform, inspiratiebron en kennisinstituut over voeding, opgericht door Marijke de Waal Malefijt, klinisch werkend natuurdiëtist.

Gepubliceerd op 09-12-2019

2019-12-09

Koortslip

betekenis & definitie

Een koortslip is een veel voorkomende infectie van de huid- en slijmvliezen, waardoor pijnlijke of jeukende blaasjes ontstaan.

Een koortslip wordt veroorzaakt door het “herpes simplex virus”. Ongeveer 1 op de 3 mensen krijgt in zijn leven wel eens een koortslip, vooral tijdens momenten dat het afweersysteem verlaagd is.

Bij een koortslip ontstaat een rood plekje met blaasjes, die gevuld zijn met vocht. Omdat de blaasjes op of rond de lippen ontstaan, noemt men het koorts’ lip’. Maar het kan zich ook op andere plekken voordoen zoals neus, kin, romp, ledematen, vingers, tenen of ooglid.
Soms voelt men eerst een tinteling of branderige pijn en ontstaan daarna pas de blaasjes. Na 1 tot 2 dagen drogen de blaasjes op en ontstaan er korstjes.

Tussen het moment van besmetting en het ontstaan van een koortslip zitten 2 tot 12 dagen. Dit wordt de incubatietijd genoemd. Een koortslip geneest bijna altijd vanzelf. Het plekje gaat meestal binnen 10 dagen weg, zonder littekens achter te laten. Een koortslip is vooral besmettelijk als de blaasjes opengaan. Zodra de blaasjes zijn opgedroogd en er een korstje op zit, is men veel minder besmettelijk.

Van het herpesvirus bestaan twee typen:
• type 1, meestal verantwoordelijk voor herpesinfecties van gelaat en lippen;
• type 2, meestal de oorzaak van herpesinfecties (SOA) rond de geslachtsorganen.

Een koortslip wordt veroorzaakt door het herpesvirus dat in het vocht van de blaasjes zit. Het virus verspreidt zich via de handen, knuffelen en kussen. Maar het kan ook worden opgelopen door het gebruiken van voorwerpen zoals bestek, kopjes, tandenborstel, handdoek of lippenbalsem, van iemand met een koortslip.
De meeste mensen krijgen het virus al als kleuter en men merkt daar meestal niets van. De infectie veroorzaakt slechts bij ongeveer 10% van de patiënten lichte verschijnselen.

Tijdens de primo-infectie verplaatst de virus zich via de plaatselijke zenuwuiteinden via de geïnfecteerde zenuwen naar de bij die zenuwen behorende zenuwknoop. Daar blijft het virus in een slapende vorm, levenslang aanwezig. Het kan daar op ieder moment opnieuw actief worden, zich vermenigvuldigen en weer een koortslip geven.

Het virus kan opnieuw geactiveerd worden door:
• zonlicht of zonnebank (gebruik een lippenbalsem met een zonnefactor)
• koorts
• een operatie
• verkoudheid of keelontsteking
• medicijnen die de afweer verminderen
• stress en vermoeidheid
• menstruatie
• stoten van de lippen en wondjes

Het virus kan via seksueel contact met uw mond of handen worden overgedragen op de geslachtsdelen van iemand anders. En natuurlijk kan iemand met het herpesvirus dit ook via de handen of via seksueel contact op uw lippen overbrengen, waardoor u een koortslip krijgt.

Een infectie met het herpesvirus kan ernstig verlopen bij: pasgeboren baby’s, mensen met een verminderde afweer en mensen met uitgebreid eczeem.
Baby’s jonger dan 1 maand kunnen na contact met het herpesvirus een ontsteking van de hersenen krijgen, waaraan ze kunnen overlijden.

De meeste moeders hebben ooit in hun leven wel een keer een herpesinfectie gehad. Zij geven tijdens de zwangerschap via het bloed beschermende antistoffen aan de baby mee. Moeders die zelf nooit een herpesvirusinfectie hebben gehad, geven hun baby geen beschermende antistoffen tegen het herpesvirus mee.
Baby’s zonder antistoffen zijn na de geboorte extra kwetsbaar voor een herpesinfectie door een koortslip. De baby kan het virus ook tijdens de geboorte krijgen, als de moeder aan het eind van de zwangerschap voor het eerst een herpesinfectie van de schaamlippen of vagina heeft. Ook hiervan kan de baby ernstig ziek worden.

Wat u kunt doen om besmetting met het herpes virus te voorkomen:
1. Raak de koortslip niet aan;
2. Was uw handen regelmatig met water en zeep, zeker als u de blaasjes toch per ongeluk heeft aangeraakt. Droog uw handen daarna goed af;
3. Maak uw kopjes, glazen en bestek goed schoon en laat ze niet door anderen gebruiken;
4. Gebruik een handdoek en een tandenborstel die anderen niet gebruiken;
5. Wanneer een crème of zalf wordt uitgestreken over herpes, gebruik dan bij voorkeur een wattenstaafje;
6. Wanneer u cosmetica in het gelaat aanbrengt of verwijdert, vermijd dan elk contact met de herpes;
7. Gebruik geen lipstick zolang er herpes op de lippen aanwezig is;
8. Zoen en knuffel niet;
9. Vermijd orale seks om herpes genitalis te voorkómen;
10. Krab niet aan korstjes, maar wacht tot ze er vanzelf afvallen; zo voorkomt u littekens;
11. Bij het verzorgen of knuffelen van baby’s: handen wassen met water en zeep, de koortslip met een mondmasker of pleister bedekken en de baby niet kussen voordat de blaasjes van uw koortslip zijn ingedroogd;
12. Was uw handen goed met water en zeep voordat u borstvoeding geeft. Bedek uw koortslip met een pleister of mondmasker tijdens het voeden.

Aangezien het aminozuur L-lysine antivirale activiteit bezit tegen het herpes simplex virus, wordt het aminozuur vaak gesuppleerd voor de preventie en behandeling van een koortslip of gordelroos. De effectiviteit bij genitale herpes is minder gebleken.
Onderzoek wijst uit dat tijdens een virusinfectie een effectieve dosering L-lysine 1500 mg per dag is, een half uur voor de maaltijd met water in te nemen. Wanneer er geen symptomen meer aanwezig zijn, kan met een dosering van 500 mg per dag worden volstaan.

Gedurende de periode van suppletie van L-lysine dient de inname van arginine (noten, zaden, bessen, chocolade) beperkt te worden, aangezien arginine de virale replicatie juist stimuleert.
Vegetariërs en veganisten hebben vaak een lysinetekort, omdat met name dierlijke eiwitten rijk zijn aan lysine en dit aminozuur sterk ondervertegenwoordigd is in bepaalde granen-eiwitten.

Ook berberine helpt goed bij een koortslip. Berberine is een belangrijke bioactieve stof in verschillende medicinale planten, die al duizenden jaren over de hele wereld worden gebruikt. Berberine kan als voedingssupplement worden ingezet, meestal in de vorm van berberine (hydro)chloride of berberinesulfaat.

Berberine mag niet worden gebruikt tijdens de zwangerschap en bij borstvoeding. Daarnaast kan Berberine het cytochrome P450 remmen. Daardoor kan de werking van bepaalde medicijnen mogelijk beïnvloed worden. Chronisch gebruik of gebruik in hoge doses, kan de absorptie van B-vitaminen beïnvloeden.