verzamelnaam voor de componisten van de 15de en 16de eeuw waarin ‘Nederlandse' componisten zo toonaangevend waren dat het hele muzikale gebeuren in West-Europa naar hun geografische afkomst werd genoemd. Deze geografische afkomst beperkt zich trouwens tot de (oude) gebieden Vlaanderen.
Henegouwen. Brabant, het bisdom Kamerijk en Picardië. Men kan dus ook spreken van Franco-Vlaamse scholen. Men groepeert deze componisten in 5 generaties, waarvan de eerste twee ook met de term ‘Bourgondische Scholen worden aangeduid. De eerste generatie heeft G.Dufay (ca 1430) als prominentste figuur. De ‘cantus firmus wordt aangewend als bindmiddel in de misfragmenten.
De tweede generatie voert Joh.Ockeghem (ca 1450) in het vaandel; hij was een streng en virtuoos contrapuntist. De derde generatie deint over geheel Europa uit, met o.m. J.Obrecht, Josquin des Prez en H.Isaac (ca 1500) als prominenten; de cantus firmus verhuist nu naar andere stemmen dan de tenor; er wordt doorgeïmiteerd. Dc vierde generatie splitst zich in twee groepen: een groep die in Italië werkt, met A.Willaert te Venetië (ca 1530), en de dubbelkorigheid toepast. Dc cantus firmus wordt verlaten en een motet of madrigaal wordt als bindelement gebruikt. Een tweede groep blijft in het rijk van keizer Karel V (Nederlanden, Spanje en Duitsland): Clemens non Papa en Gombert.
Zij zijn meesters in het motet. De vijfde generatie sluit de absolute suprematie van deze meerstemmigheid in polyfone vorm af met Lassus en De Monte (ca 1550). In hun werk worden Nederlandse en Italiaanse invloeden verwerkt zodat het lineaire contrapunt ook verticaal wordt ervaren. Na 1600 wordt het muziektoneel door de Italiaanse monodie beheerst. In de Nederlanden heeft deze vijfde generatie nog late bloeiers gekend in o.m. het oeuvre van J.P.Sweelinck. De term Nederlandse Scholen is afkomstig van de Duitse musicoloog Kiesewetter (1828).
