Het St.-Pietershof in Hoorn betekenis & definitie

(Dal 9) [9] is een carré-vormig gebouw ter plaatse van het in 1457 gestichte kruisherenklooster, waarvan de kloostercellen aan de westzijde in 1577 werden ingericht als oudemannenhuis. Bij een uitbreiding in 1615-'18 werd deze westvleugel uitgebouwd tot een klein carré (het Vierkant), dat al snel grotendeels als tuchthuis voor zwakzinnigen diende. Ook volgde een zuidwaartse verlenging en ontstond er een oostvleugel.

In 1638 bouwde men galerijen aan de oost- en westzijde van de grote binnenplaats en langs het Vierkant. In de noordwesthoek van het grote carré staat een kleine klokkentoren met uurwerk. Vanaf 1639 bood de hof ook plaats aan oude vrouwen. Ter plaatse van de oude kloosterkerk aan de zuidzijde van het grote carré verrees in 1692 een tweelaagse strakke classicistische vleugel. Deze vleugel met hoekrisalieten en een middenrisaliet met fronton en wapenstenen werd gebouwd door Gerrit Jansz van Alckemade en steenhouwer Jan Gijseling. Bij een verbouwing in 1746-'47 zijn schuifvensters aangebracht en dakkapellen in Lodewijk XV-stijl (voorgevel). De tuin van de binnenplaats kreeg rond 1748 zijn huidige vorm. De in 1769 heringerichte regentenkamer bevat goudleerbehang (Wijnand Stevens), een schouw in Lodewijk XV-stijl en een plafondschildering met een allegorische voorstelling van Abundantia en Mercurius (Daniël Reynes). In 1814 werd het Vierkant ingericht als Huis van Arrest en de galerij aan de buitenkant daarvan werd in 1848 verbouwd tot koopwoningen. In 1900-'01 vernieuwde men naar plannen van J. van Reijendam de oostgevel en werd de noordvleugel van het grote carré vervangen door de zuidelijke helft van Rozenhof (Spoorstraat), bestaande uit twee rijen met woningen aan een langgerekte tuin. Na de opheffing van het Huis van Arrest (1922) volgde onder leiding van H.J. Cramer een restauratie van het St.-Pietershof. Het complex is verder ingrijpend gerestaureerd in 1969-'73 (D. Fledderus) en verbouwd tot woningen in 1991-'92 (N. Boschma).

Gepubliceerd op 26-05-2017