Marga Schiet

MOM's lexicon van de opvoedmisstanden

Gepubliceerd op 22-06-2017

2017-06-22

Scheidingsangst

betekenis & definitie

Een jong kind weet heus wel dat je er altijd voor hem bent.

Een jong kind merkt steeds duidelijker dat hij een eigen persoon is die niet langer een deel is van zijn ouders. Bovendien wordt hij zich steeds meer bewust van het feit dat zijn ouders ook hun eigen wensen hebben en er niet meer alleen voor hem zijn. Met deze nieuwe ontdekking ontstaat ook zijn angst om verlaten te worden. Jonge baby's zijn zich daar nog niet van bewust. Een kind zal na zijn eerste maanden gaan merken dat mama de kamer uitloopt, maar in het begin van deze nieuwe ontdekking nog niet goed weten dat mama dan ergens anders in huis vlakbij is en als het moet zo weer bij hem zal zijn. Hij snapt nog niet dat iemand die hij niet ziet wel blijft bestaan. Hij heeft nog geen objectpermanentie. Die periode is heel angstig. Kiekeboespelletjes kunnen een kind helpen om te leren dat iets wat weg is weer terug kan komen. Stop een poppetje onder het kleed en het is weg. Til je het kleed op, dan is het poppetje er weer. Papa verdwijnt met zijn hoofd achter de bank, is even weg en kijk, opeens is hij er weer. Dit soort spelletjes kunnen helpen om over scheidingsangst heen te groeien. Weet een kind eenmaal dat als iemand weggaat deze ook weer terugkomt, dan wordt de scheidingsangst vanzelf minder. Maar het kan een tijdje duren voordat een kind dat echt weet.

Aan de ene kant heeft een dreumes behoefte aan zelf dingen ontdekken los van moeder en aan de andere kant heeft hij zijn moeder nog steeds nodig. Dat geeft vaak conflicten en het kan hem bang maken.

De houding van ouders in deze fase is heel belangrijk. Aan de ene kant is het goed om te begrijpen dat het kind verdriet heeft of bang is als papa of mama weggaat en met hem mee te leven, maar aan de andere kant is het ook nodig te laten merken dat het geen ramp is als er een (vertrouwde) oppas is, want papa en mama komen ook weer terug. Hij leert erop vertrouwen dat scheiding van papa en mama tijdelijk is.

Als een kind last heeft van scheidingsangst, moetje bij hem blijven

Als moeder of vader altijd te angstig reageert op de drang van het kind om zelfstandig te willen zijn en het kind niet stimuleert om het ook korte perioden zonder haar of hem te stellen, durft een kind zich niet zo goed verder te ontwikkelen op het moment dat hij daar wel aan toe is en zal hij steeds bij moeder in de buurt willen blijven, terwijl hij juist stap voor stap iets losser van haar moet worden in zijn tweede levensjaar. Krijgt hij daarvoor niet de kans omdat zijn ouders zelf angstig zijn, dan is de kans groot dat hij opgroeit tot een angstig en onzeker mens.