Marga Schiet

MOM's lexicon van de opvoedmisstanden

Gepubliceerd op 22-06-2017

2017-06-22

Liegen

betekenis & definitie

Ook kleine kinderen kunnen al liegen.

Een kind kan pas liegen op het moment dat hij fantasie en werkelijkheid kan scheiden. Vanaf hun zesde jaar zijn de meeste kinderen zover dat het magisch denken overgaat in meer realistisch denken. Bovendien is het geweten op die leeftijd al voor een deel ontwikkeld. Kinderen kunnen dan weten dat het niet aardig is om te liegen en zich er schuldig over voelen. Vanaf die leeftijd kunnen kinderen dus pas echt liegen, omdat ze weten wat wel en wat niet waar is.

Niet alle kinderen jokken

Een kind moet ook leren dat je niet de waarheid kunt spreken. Op een dag ontdekt een kind dat je iets kunt zeggen wat niet waar is. Dat is een hele ontdekking, die bijna elk kind uitprobeert. Als je zegt dat je fiets binnen staat, gelooft mama je in eerste instantie en dan hoef je niet naar buiten om hem toch binnen te zetten. Jokken geeft een bepaald soort macht.

Als je merkt dat een kind jokt, kun je hem het best laten weten datje dat hebt gemerkt en datje dat niet leuk vindt. En dat die fiets alsnog in de schuur moet worden gezet.

Maar als er van jokken in het begin een te groot punt wordt gemaakt, wordt het jokken veel te belangrijk.

Probeer je kind niet meteen in alles te wantrouwen. Bespreek alleen dat ene incident. Een kind dat nooit meer wordt geloofd, zal steeds minder de waarheid gaan spreken. Leg hem ook uit dat als hij vaak jokt jij niet meer weet wanneer je hem nu wel en niet kunt geloven.

Een kind jokt soms zomaar

Kinderen jokken ook omdat ze de waarheid echt niet durven te zeggen omdat ze te bang zijn voor de gevolgen. Als een kind denkt dat hij iets heel ergs heeft gedaan - hij heeft bijvoorbeeld de deur open laten staan en er is iets uit de gang gestolen - kan hij zeggen dat hij de deur wel dicht heeft gedaan toen hij buiten ging spelen, omdat hij bang is voor de gevolgen.

Als een kind vaak jokt uit angst kun je hem uitleggen datje toch liever hebt dat hij de waarheid vertelt als hij iets verkeerds heeft gedaan en dat jullie er dan samen een oplossing voor zullen proberen te zoeken. Geef hem het vertrouwen dat hij met alles bij je kan komen.

Als een kind vaak jokt, is het goed om je af te vragen of je misschien niet te streng bent met bepaalde regels waardoor hij wel móet jokken.

Als een kind te veel aandacht krijgt, kan hij als reactie gaan liegen

Een kind kan jokken omdat hij weet dat hij op die manier tegen de lamp zal lopen. Hij jokt zo opvallend, dat het altijd uitkomt. Hij lokt als het ware zelf straf uit. Dit kan voorkomen bij kinderen die zich ergens heel ongelukkig over voelen of die zich verwaarloosd voelen. Zij hebben ontdekt dat jokken de manier is om aandacht te krijgen, al is het dan negatief.

Sommige kinderen jokken om indruk te maken. Zij vertellen op school dat hun vader heel rijk is en wel vier hele grote huizen heeft en een sportwagen en ook nog een grote slee. Ze doen dat omdat ze denken daardoor meer in de belangstelling te staan. Als een kind vaak op deze manier jokt, is hij misschien bang dat hij 'niet goed genoeg is'. Het kan dan helpen om zijn zelfbeeld wat positiever te maken door meer complimentjes te geven en door hem meer opdrachten te geven voor dingen waar hij goed in is.