Lexicon Nederland en België

Liek Mulder (1994)

Gepubliceerd op 02-08-2017

Mussert

betekenis & definitie

Mussert, Antoon Adriaan, Nederlands politicus, *11.5.1894 Werkendam, +(gefusilleerd) 7.5.1946 Waalsdorpervlakte. Mussert was van 1920-1934 ingenieur van de provinciale Utrechtse waterstaat.

Enige landelijke bekendheid kreeg hij als secretaris van een actiecomité tegen de aanleg van een kanaal tussen Schelde en Rijn ten behoeve van de Belgische economie; het comité achtte dit plan strijdig met het Nederlands belang. De actie had het beoogde resultaat: de Eerste Kamer verwierp het ontwerp-verdrag in 1927. Mussert werd sterk beïnvloed door het → fascisme en het → nationaal-socialisme en stichtte op 14.12.1931 met C. van → Geelkerken de → Nationaal-Socialistische Beweging (nsb). In 1935 verbleef hij twee maanden in Nederlands-Indië, waar hij door → gouverneur-generaal De → Jonge tweemaal in audiëntie werd ontvangen. Bij de Duitse inval in mei 1940 dook Mussert onder in Het Gooi. Hij werkte tijdens de bezetting met de Duitsers samen. Mussert kreeg echter geen werkelijke macht, al werd hem in 1942 de titel `leider van het Nederlandse volk' verleend. Niet alleen werd hij door het grootste deel van het Nederlandse volk niet erkend, maar hij werd ook door de Duitsers en in eigen kring tegengewerkt. Later is gebleken is dat hij gaandeweg zeer goed inzag dat wat de Duitsers wilden niet alleen afweek van zijn eigen denkbeelden, maar ook funest was voor Nederland. Mussert was zeker geen voorstander van inlijving van Nederland bij Duitsland, maar wilde juist dat Nederland onafhankelijk van Duitsland bleef en met name van Hitler. Niettemin verdoezelde hij bewust voor zijn volgelingen de werkelijke gang van zaken. In mei 1945 werd Mussert gevangen genomen en ter dood veroordeeld.

< >