Lexicon Nederland en België

Liek Mulder (1994)

Gepubliceerd op 02-08-2017

Mare clausum

betekenis & definitie

Mare clausum [Lat., gesloten zee], het beginsel dat de volle zee volkenrechtelijk onder de heerschappij van een staat kan worden gebracht; het werd tot in de 18e eeuw door sommige staten gehuldigd. Op grond hiervan deed Portugal aanspraken gelden op de Indische Oceaan en op het zuidelijke deel van de Atlantische Oceaan, terwijl Spanje de Grote Oceaan voor zich opeiste.

Engeland stelde bij de proclamatie van 16.5.1609 de visserij in de omringende zeeën afhankelijk van een licentie van de Engelse koning. Op verzoek van de voc schreef Hugo de → Groot de verhandeling De iure praedae (Over het buitrecht), ter verdediging van de vrije zee. Het eerste deel van het twaalfde hoofdstuk werd afzonderlijk gepubliceerd onder de titel Mare liberum, sive de iure quod Batavis competit ad Indicana commercia dissertatio (De vrije zee of verhandeling over het recht der Hollanders op de Indische handel) (1609). Het betwistte de aanspraken van Portugal op het recht anderen uit te sluiten van de handel op Indië en van de scheepvaart op de oceanen. De Engelse aanspraken op de omringende zeeën werden verdedigd door John Selden in zijn boek Mare clausum (1635). Nadat de Spaanse en Portugese aanspraken in de 17e eeuw waren ontkracht, liet ook Engeland sinds de 18e eeuw geen soevereine rechten meer gelden over de omringende zeeën.