Lexicon Nederland en België

Liek Mulder (1994)

Gepubliceerd op 02-08-2017

Activisme

betekenis & definitie

Activisme, actie van een aantal Vlaamsgezinden tijdens de Eerste Wereldoorlog om met de hulp van de Duitse bezetter het programma van de → Vlaamse Beweging te verwezenlijken. In Gent ontstond in 1914 het zeer anti Belgische Jong Vlaanderen onder leiding van de Nederlandse predikant → Domela Nieuwenhuis Nyegaard.

De Duitsers grepen de eisen van de Activisten aan om onder de Vlamingen sympathie te winnen voor Duitsland. Zij voldeden daarop aan een groot aantal eisen van de Activisten, zoals de vernederlandsing van de Gentse universiteit (1916). In 1917 gingen de Activisten over tot de oprichting van een Raad van Vlaanderen als een soort Vlaamse volksvertegenwoordiging. Dit was tegen de zin van de Duitsers en de Raad werd ontbonden. Wel werden in het voorjaar van 1918 verkiezingen gehouden voor een nieuwe Raad. Hierbij werd duidelijk hoe weinig steun de Activisten onder de Vlamingen genoten. Na de Duitse nederlaag werden de maatregelen van het Activisme ongedaan gemaakt en werden zijn aanhangers streng vervolgd. In 1929 werden hun straffen vervallen verklaard; in 1937 werd amnestie verleend. Hoewel de Activisten een minderheid onder de Vlaamsgezinden vormden, zorgde hun optreden voor een scheuring van de Vlaamse Beweging in een radicale en een gematigde stroming. Ook deed het een sterke anti Vlaamse stemming ontstaan, waardoor de verwezenlijking van de Vlaamse eisen werd bemoeilijkt.