Juinen betekenis & definitie

Als er muziek wordt gemaakt is het absoluut feest. Maar daartussendoor lijkt het wel een New Age bijeenkomst in Juinen. Met op het projectiescherm een zwangere naakte vrouw die in de kruisigingsstand het publiek bestraffend aankijkt. (De Volkskrant 13-2-1995)

De eerste topografische gids van Nederland waarin aandacht wordt besteed aan Juinen is al verschenen. Terecht! Want stel, je hebt een tijd in het buitenland gewoond, of je bent geen liefhebber van de VPRO, of je hebt zelfs helemaal geen televisie. En dan opeens zie je een auto rijden met op de achterbumper de sticker Ik kom gelukkig uit Juinen’. Of je hoort de voormalige WD-leider Bolkestein zeggen dat hij een stem nog liever naar de PvdA ziet gaan dan naar een lokale one-issue-partij, want ‘één wethouder van Juinen is genoeg’. Of je leest dat Fries de Vries, de lijsttrekker van de Amsterdamse Stadspartij, heeft gezegd: ‘Amsterdam is Juinen aan de Amstel en het bestuur een Stoperette die de elandproef niet kan doorstaan.’

Dan denk je toch op gegeven moment: Juinen? Zeker iets gemist bij aardrijkskunde. Het gaat duidelijk om een Nederlandse plaats, maar waar ligt-ie? En wat is daar aan de hand?

In de avond van 20 oktober 1982 was Juinen voor het eerst op televisie te zien, maar die ochtend besteedde Het Vrije Volk er al vrij uitgebreid aandacht aan. De krant wist te melden dat het plaatsje meer dan vijfhonderd jaar oud is en dat Van Kooten en De Bie vanuit de St. Jodocuskerk in Juinen zeven uitzendingen gingen verzorgen. Zij hadden een willekeurige provincieplaats gekozen door met een pijltje naar een kaart van Nederland te gooien. ‘Het werd Juinen,’ aldus Het Vrije Volk, ‘waarvan nu nog nauwelijks bekend is waar het ligt - de Bos-atlas kent het niet, Van Dale’s woordenboek meldt dat juinen “zeer dwaas en onnozel” betekent - maar dat via de zeven televisieuitzendingen zeker een meer dan regionale bekendheid zal verwerven.’

De mediaredactie van Het Vrije Volk kreeg gelijk: vooral door het kordate optreden van burgemeester drs. H. van der Vaart en wethouder Tjolk Hekking kreeg Juinen al spoedig nationale bekendheid. Het reliduo De Positivo’s debuteerde voor de molen van Juinen en veroorzaakte ogenblikkelijk een flinke rel. Koos Koets was er voorzitter van de Gereformeerde Junkiebond. Er was zoveel te beleven dat al snel de eerste editie van De Juinensche Courant verscheen.

Het stond er niet bij, maar die krant werd door bekende schrijvers en journalisten gevuld. Behalve door Van Kooten en De Bie werd er aan meegewerkt door onder meer Martin van Amerongen, Hugo Brandt Corstius, Simon Carmiggelt, Remco Campert, Henk Hofland en Gerrit Komrij. In een van de eerste nummers besteedde een zekere Ch. de Egelbakker aandacht aan de herkomst van de plaatsnaam Juinen. Na allerlei onnodige uitweidingen schreef De Egelbakker:

Hoe, zo vraag ik u in gemoede, zou men in hemelsnaam deze plaats anders kunnen noemen dan: Juinen? Wie zou zo gek zijn om Juinen Geertruiderbraak of Saint Paul de Minnesote te noemen? Ziedaar de enige verklaring van de plaatsnaam Juinen.

Juinen was natuurlijk een persiflage op het gemiddelde Nederlandse provinciestadje. Het was een zusterdorp van onder andere Nergenshuizen en Boerenkoolstronkeradeel, maar De Gooi- en Eemlander meende dat Van Kooten en De Bie Bussum als voorbeeld hadden genomen. Immers, ook in Bussum stond een kerk leeg en ook dit Gooise provinciestadje miste node een sociaal-cultureel centrum. Bovendien liepen zowel de Bussumse burgervader J. Aantjes als zijn Juinense confrère Van der Vaart opmerkelijk graag met de ambtsketen door het dorp. De Bie gaf desgevraagd toe dat zij om praktische redenen veel in Bussum en omgeving opnamen, maar hij ontkende stellig dat Bussum voor Juinen model had gestaan. ‘Elke overeenkomst berust louter op toevalligheden.’

Juinen heeft zich in 1982 stevig op de imaginaire kaart van Nederland geplaatst. Het stadje duikt nog geregeld op in de media; er blijkt een rolstoelbasketbalvereniging te bestaan die Juinen Vooruit heet, en op Internet onderhouden Van Kooten en De Bie-fans een digitale Juiner Courant. Zo nu en dan komt Juinen zelfs ter sprake in de Tweede Kamer, zoals in oktober 1996, tijdens een debat over de hogesnelheidslijn tussen Amsterdam en Parijs. Een Kamerlid vroeg aan minister Jorritsma van Verkeer en Waterstaat of zij berichten in de pers kon bevestigen dat Juinen wel een aansluiting op de HSL zou krijgen en Den Haag niet. ‘Wat heeft Juinen dat Den Haag niet heeft?’ Jorritsma was meteen verkocht. Zij antwoordde dat zij burgemeester Van der Vaart en wethouder Hekking die aansluiting niet had kunnen weigeren.

Zie ook Hekking.