Symbolisch geweld betekenis & definitie

Bij symbolisch geweld gaat het behalve om geweld vooral ook om de afkeurende boodschap, de verwijzing, de symboliek. Soms is het fysiek, direct en expliciet en bovendien zichtbaar gericht op anderen (schoen naar Bush gooien). Vaker is het geweld sociaalpsychologisch, indirect, impliciet en nauwelijks zichtbaar (weigering hand te geven).

Standbeelden omverhalen, vlaggen verbranden en de Beeldenstorm zijn voorbeelden van geweld met extra betekenis. De volkswoede richt zich op het regiem, een staat of de kerk en de autoriteiten doen er goed aan adequaat te reageren. Denk ook aan de bijkomende symboliek van 9/11, het opgeblazen Boeddhabeeld, de verwoesting van Mostar's brug, de val van de Berlijnse muur en zo meer.

Kleinschaliger maar eveneens telkens met een boodschap van afkeuring is de steen door de winkelruit, het rotte ei of de tomaat naar de spreker, het verfbommetje naar de koets of de taart in het gezicht van Pim Fortuyn. Vaak gaat het verzet samen met verbaal geweld (fluitconcert, spreekkoor).

Het hoopje stront op de stoep van de overspelige vrouw of de banaan voor de deur van de zwarte immigrant zijn vormen van ritualisering van op de persoon gericht symbolisch geweld. Het gebaar van een dergelijke volksgericht gaat ver terug in de tijd. Meer hedendaags is het subtiele sociaalpsychische geweld dat overgaat in nauwelijks zichtbaar en schijnbaar algemeen aanvaard structureel geweld.

Ook binnen subculturen (gezelligheidsvereniging, school, sportclub, leger, kerk, politieke partij, bedrijf en media) uit gezag zich in uiteenlopende vormen van symbolisch geweld. De machtsverhoudingen leiden tot disciplinerende gewoonten en het seculier ritueel. Dit roept weerstand en verzet op. Welbeschouwd zit in dominantie en verzet vaak meer symboliek verstopt dan op eerste gezicht lijkt.