Overgangsrituelen betekenis & definitie

Rituelen en ceremonieën die passen bij de overgangen van A naar B. Ook wel overgangsrituelen genoemd.

De mens passeert in het leven diverse overgangen van A naar B waarbij uiteenlopende zogenoemde rites de passage horen. Het ritueel of de ceremoniën van geboorte, puberteit, huwelijk en uitvaart. De puberteit verloopt vaak stroever dan de andere scharnierpunten des levens. De traditionele drempels van het breken van de stem of de eerste menstruatie functioneren nauwelijks meer. De overgang naar adolescentie is doorgaans over een langere periode uitgesmeerd en deze tussenfase van A op weg naar B lijkt meer een kwestie van vallen en opstaan.

Kenmerkend voor de tussenfase is de fluïde toestand van een uitgestelde definitieve identiteit. Deze liminale periode van de vertraagde overgang zit vol dilemma's behorende bij de ontwikkeling van een patchwork identiteit. De reis naar volwassendom ontbeert oriëntatie met knooppunten, ankerpunten en verdichtingen, waardoor de puberteit één lange reis en daarmee onbestemd kan worden. Terwijl het doel van de overgang naar volwassenwording empowerment is, vindt bij de uitgesmeerde initiatie deze verzelfstandiging vertraagd plaats. Door het ontbreken van de vroegere door volwassenen georganiseerde ceremonieën moet de puber nu zelf zijn drempels verzinnen om tot volwassenheid te komen. Waarmee ritueelachtige gewoonten of ritoïden ontstaan.

Het ritueel speelt bij meer overgangen zoals van scholier naar student op kamers of van burger naar soldaat in militaire dienst. Ook verhuizen, pensionering en plaatsing in een bejaardenoord zijn geritualiseerde overgangen. De betekenis van deze overgangen zit vooral in de liminale tussenfase van A naar B.