Muzikale gebaren betekenis & definitie

Een muzikaal gebaar is een gebaar binnen uiteenlopende muziekpraktijken. Bijvoorbeeld de concertdirigent die aanwijzingen geeft. Het muzikale gebaar omvat echter meer.

Bij serieuze muziekuitvoeringen horen gebaren zoals het gebarenjargon van dirigenten. Ook uitvoerende musici maken muzikale gebaren. Bekend is dat de Britse saxofonist Evan Parker zich lichamelijk - soms bijna gewelddadig - uitdrukt in muziek gebaren. Componisten maken soms nadrukkelijk gebaren, zoals het clichématig gestold slotakkoord. En de concertmores (applaus, opstaan, roepen, etc). Onder muzikale gebaren vallen evenzo het scanderen van leuzen, aanheffen van een protestlied of beginnen met sinterklaasliedjes of het volkslied. Wat zou evenwel het aller-allereerste muzikale gebaar kunnen zijn?

Brabbelen

Bij brabbelen drukken zowel de baby als moeder in gelaat en stem geluid uit dat op muziek lijkt. De lichamelijkheid van brabbelen is de muzikaliteit van opzettelijk georganiseerd geluid. Vóór de geboorte is er de muzikaliteit van het pulserende hartgeluid. Na de geboorte wordt door ritmisch wiegen en synchroon brabbelen opnieuw naar verbindende lichamelijkheid gezocht. Brabbelen betekent bewust gevoelsmatig samenzijn. Geeft gemeenschappelijkheid waaraan beiden plezier beleven. Dit brabbelen lijkt op het geritualiseerd vlooien onder apen. Het brabbelen of 'vocal grooming' bestaat uit steeds weer herhaalde non-verbale lichamelijke gebaren die verbindend, samenlevend en ervaringen-delend werken. Pas enkele weken tot maanden later komt daar taligheid bij in de betekenis van ostensieve lichaamstaal en communicatie bestaande uit woordachtige conversaties.

De betekenis van het muzikale gebaar is dat het verwijst naar de basisfunctie van muzikaliteit. Muziek lijkt van oorsprong binnen voelbare en waarneembare belichaamde gemeenschappelijkheid te ontstaan. Een herinterpretatie van muzikaliteit en een herwaardering van het oorspronkelijke muzikale gebaar - brabbelen - zal de luisterpraktijk in en buiten concertzalen beïnvloeden.

Gepubliceerd op 06-08-2019