Metafoor betekenis & definitie

Metaforisch of zinnebeeldig gebaren maken is met behulp van lichamelijke bewegingen een abstracte notie uitdrukken.

Behalve taalkundige metaforen ('We staan op een kruispunt', 'Onze wegen scheiden') bestaan er ook gebaarkundige metaforen. Een voorbeeld van een metaforisch gebaar is de veegbeweging naar links waarmee figuurlijk wordt uitgerukt 'Niet leuk' of 'Weg ermee'. Ook het gebaar van licht roterende handen drukt overdrachtelijk een abstractie uit (in balans, tegen elkaar afwegen, weet niet zeker, hier noch daar). De gesticulatie van de gestrekte arm naar links betekent vaak 'in het verleden', 'het is voorbij' of 'dat ligt achter ons'. Idem naar rechts ('in de toekomst', 'verder op' of 'ver vooruit').

Het metaforische (meta [naar] + pherein [dragen]) gebaar ontstaat als conceptie bij de maker en eindigt bij de perceptie van de persoon die het gebaar ziet (visual thinking). Steeds is het de reïficatie van gedachten en gevoelens (bijv. stop ermee) die zich via het symboolgebaar en lichaamstaal verwoordt in lichamelijke expressies (o.a in Ook dat nog, Wat een ellende). Soms draait iemand zich demonstratief om, keert de ander de rug toe en loopt boos weg.

Aan metaforische gebaren worden in vergelijking met gebarenjargon of met geluidloze tekens extra eisen gesteld. Zo moet de betekenis van de verhalende bewegingen voor anderen te begrijpen zijn en de metacommunicatie enigszins kunstzinnig zijn. Vergelijk het met pantomime of mime.