Metacommunicatie betekenis & definitie

Metacommunicatie is communicatie via verkapte boodschappen (meta-talk). Is impliciet spreken of sluiks gebaren volgens een geritualiseerd spel ('Maak je geen zorgen' en knipoogje). Metacommunicatie in een andere betekenis is expliciet communicatie over het proces van (mis)communicatie zelf.

'Ik weet het niet zeker, maar….' betekent soms Ik weet het vrijwel zeker. Ook verbale tics ('Vindt je niet?' = Dat moet je ook vinden), platitudes ('Iedereen doet het' = Laten wij het ook doen), stopwoorden ('Geloof me' = Twijfel niet aan mijn woorden) en clichématige zinnen ('Maak je geen zorgen' = Maak je zorgen) drukken A uit en betekenen impliciet B.

Metacommunicatie werkt als geoliede ritoiden in conversaties ('Mag ik je wat vragen?' in plaats van de vraag direct stellen), is nuttig ter afsluiting ('Ik heb niets meer toe te voegen' = Ik heb nog wel wat te zeggen maar hou mijn mond) of werkt stimulerend ('Dat vind ik leuk' = Ga vooral door). A zeggen en B bedoelen komt goed van pas bij verlegenheid ('Een andere keer' = Ik kom er niet op terug), bij onzekerheid ('Voor ik het vergeet' = Dit is wat ik je absoluut moet zeggen) of komt voort uit etiquette ('Mag ik u wat vragen?' = Ik vraag je hoe dan ook het volgende…).

De lichaamstaal van een verontschuldigende glimlach na een bijna-botsing op straat (= Wees niet boos) is metacommunicatie van een seconde. Ander gebaar van metacommunicatie is expres langs iemand heen kijken (= negeren) en de poker face (= Kijk mij eens zogenaamd niets weten). Ook geluidloze tekens als quote-unquote of het aanhalingsgebaar relativeren geluidloos datgene wat gelijktijdig gezegd of visueel uitgedrukt wordt.

De kunst van metacommunicatie verrijkt het dagelijkse leven. Mits herkent is dit goed voor de samenleving.