Luistercultuur betekenis & definitie

Luistercultuur is het naar muziek luisteren en het horen van muziek op basis van eventuele kennis en bestaande gewoonten binnen de context waarin mensen zich bevinden. Bijvoorbeeld de Matthäus-Passion in Naarden, Stockhausen in het Muziekgebouw aan het IJ, DJ´s, Bollywood, muzikaal behang of muzak en zo meer.

Mensen luisteren naar muziek op uiteenlopende wijzen. Soms verstandelijk, dan weer gevoelsmatig. Verstandelijk luisteren wordt ook als bewust, analytisch, 'dik' of 'diep' omschreven. Met voorkennis luisteren Is cognitief, semiotisch, formalistisch en talig van aard. Verstandelijk luisteren (heightened listening) focust op de intenties van de componist. Bij 'diep' verstandelijk luisteren staat 'close reading' van de partituur, het notenschrift, de vertolking, representatie en interpretatie centraal.

Gevoelsmatig luisteren is holistisch. Daarin staan emotie en lichamelijkheid, en niet het hoofd, centraal (kippenvel, bewegen, dansen, meezingen). Deze 'dunne' of 'ondiepe' wijze van luisteren is puur op geproduceerd geluid gebaseerd. Gevoelsmatig luisteren (reduced listening) is akoesmatisch en gaat niet uit van het notenschrift van de componist of maker. Eerst ondergaan met de nadruk op nieuwsgierige 'schone' oren. Later eventueel verdiepen.

Symbolisch luisteren bevindt zich tussen het zogenoemde cognitivistische en emotivistische in. De symbolische wijze van luisteren gaat uit van het verwijzende muzikaal gebaar. Zoals het kraaien van de haan in de Matthäus-Passion van Bach, het straatgeluid van Steve Reich of de 4'33'' stilte van John Cage.

Stilstaan bij de wijze van luisteren betekent nagaan wat traditionele muziek, laptop muziek en alle mengvormen bij mensen teweegbrengt. Wat muzikaliteit van geluid betekent en hoe sinds het ontstaan van oermuziek onze muzikale identiteit fluïde blijkt. Muziek is geen muziek omdat de componist, maker, uitvoerder of opname zegt dat het muziek is. Muziek is ook geluid als luistermuziek opgevat.