Heilig betekenis & definitie

Sacraal of heilig is iets dat ononderhandelbaar is. Het is volmaakt en vaak van een bovennatuurlijke, goddelijke orde. Wat heilig voor iemand is hoeft dat voor een ander niet of nauwelijks te zijn. Sacraliteit betreft dikwijls het geloof. Seculiere heiligheid betreft bijvoorbeeld de nationale vlag.

De religieuze betekenis van God of van Hogere Machten, de Tempelberg of Mekka staat voor de betrokken gelovigen vast, is boven twijfel verheven en niet voor discussie vatbaar. Soms zelfs onbespreekbaar vanwege de volmaaktheid, de onaantastbaarheid etc.. Heilige objecten (boeken, relikwieën, Indiase koeien) en heilige locaties (tabernakels, gebedshuizen, bedevaartoorden) zijn via reïficatie of verdinglijken ontstaan. Religies en godsdiensten als geïncarneerde heiligheid. Gevoelsmatig is heiligheid de ultieme ervaren relatie die het menselijke bestaan omvat, draagt en doortrekt.

Naast transcendentale of 'hemelse' heiligheid bestaat profane heiligheid dat seculier is. De praktische betekenis is dat het leidt tot vorming en verankering van maatschappelijke orde. De mate van heiligheid varieert van dun en fluïde tot dik, rotsvast en hard. Dunne heiligheid is ambigu en nooit absoluut. Dun is evenmin fundamentalistisch van aard.

Dikke heiligheid is voor de betrokkene basaal en betekent een ononderhandelbare stellingname. Diepe heiligheid nodigt uit tot heilige huisjes (onaantastbare waarheden), fundamentalisme en symbolisch geweld. Seculiere heiligheid toont zich soms in nationale vlaggen: de Amerikaanse vlag tijdens een rituele verbranding in het Midden-Oosten. Ook het symboolgebaar van planting van de Japanse vlag op een Chinees eilandje is van een basaal-sacrale orde. De Israëlische vlag op de top van een heuvel op de Westelijke Jordaanoever is eveneens een voorbeeld van wapperende ultieme heiligheid.

Alles bijeen, sacraliteit of heiligheid is fluïde. Al naar gelang de maatschappelijke context is die dun respectievelijk dik. De functies van heiligheid is orde scheppen respectievelijk orde rotsvast verankeren.