Etiquette betekenis & definitie

Etiquette zijn wellevende omgangsvormen. Gedragsregels. Goede manieren of gewoonten. Do's en don'ts.

Onder etiquette vallen tafelmanieren. Steeds weer het geritualiseerde spel van vast houden aan regels (niet met volle mond praten), de uitvergroting van het ritueel (vaste tafelschikking), het naar buiten gerichte theater (kijk ons als gezelschap hier tafelen!) en de innerlijke, vaak impliciete dimensie van zingeving (samenzijn, gemeenschapsgevoel, familieband).

Beleefd groeten valt ook onder etiquette. Het symboolgebaar van correct groeten is axiomatisch. Dat wil zeggen het gaat om een feit (= de wijze van begroeting) dat zonder bewijs aan de ervaring wordt ontleend. Je legt je bij het gebruik neer met een houding van ‘zo hoort dat nu eenmaal’. De gedragscode bevestigt ‘de orde der dingen', gehoorzaamt aan een externe waarheid, aan afspraken over identiteit die zorgen voor intersubjectiviteit en dus aan gemeenschapszin. Zonder veel woorden geeft de wellevende omgangsvorm antwoord op vragen als ‘waartoe zijn wij hier‘, 'wat betekenen anderen voor mij' en zo meer. Onder bijvoorbeeld concertgangers dragen de concertmores bij aan groepsvorming (applaus, opstaan, roepen).

Etiquette zorgen behalve voor groepsvorming vooral ook voor onderscheid. Sociale en economische verschillen in achtergrond van de leden van één groep drukken zich dan uit in subtiele verschillen in eet-, kleed- en spreekgewoonten en zelfs in lichaamstaal. Denk aan de afwijkende mores binnen de verschillende studentenverenigingen en corpora. De verschillen in etiquette binnen een multiculturele samenleving zijn evident waardoor uiteenlopende etiquetteregels manifest worden (wel of niet opstaan, hand geven, aankijken). Door decennia lange informalisering van omgangsvormen en beleefdheidsregels hebben etiquette aan belang ingeboet. Des te opvallender de neiging binnen de huidige samenleving naar een herwaardering van etiquette en respectvolle wellevendheid.