Epifanie of openbaring betekenis & definitie

De epifanie of openbaring is de plotselinge bovenzinnelijke ervaring die zeldzaam en van korte duur is. Behalve godsdienstige openbaringen komen seculiere momenten van onmetelijk inzicht voor.

Een openbaring krijgt betekenis omdat de direct betrokken persoon opeens geraakt wordt door een buitengewone ervaring die hij of zij na afloop met anderen wil delen of over wil getuigen. Een godservaring markeert de plaats van openbaring en de kracht van de verschijning zorgt voor een heilig moment en daarmee voor iets eeuwigs. Het Driekoningenfeest is een voorbeeld van de viering van een religieuze openbaring.

In seculier opzicht zijn openbaringen de zeldzame momenten van inzicht. Het zijn cruciale momenten van luciditeit waarbij een diepere betekenis of Hogere Machten zich openbaren. Kenmerkend voor het niet-noodzakelijke ontstaan van de epifanie zijn de alledaagse omstandigheden waarin de openbaring zich voltrekt zoals Archimedes zittend in een wastobbe (Eureka!), wandelend in een museum (schilderij van Rothko) of Friedrich staande op een berg met uitzicht op de hemel en over de aarde.

Zintuiglijk is de epifanische beleving of awe een ondervinding die raakt, existentieel optilt en op het moment zelf nauwelijks is te bevatten. Soms met diepe verwondering, mystieke verlichting, sublieme ervaringen en scherpe inzichten. De epifanie valt ons toe en de kunst is het bezielde moment te grijpen. Dergelijke onmeetbare ogenblikken zijn niet te forceren. Zij behoren tot de zeldzame indringende gebeurtenissen van spiritualiteit in het leven.

Later blijkt de openbaring op zich en het ingrijpende karakter van de ervaring in het geheugen gegrift. Steeds opnieuw toont de geschiedenis het belang van de epifanie of openbaring voor de samenleving aan.

Laatst bijgewerkt 09-05-2019