Dieren en hun rituelen betekenis & definitie

Rituelen bieden structuur aan het leven van dieren. Vergeleken met gewoonten en routines van dieren geeft het ritueel een verwijzende boodschap af. Deze betekenisvolle boodschap wordt door het dier volgens de regels der kunst uitgedrukt.

De functie van ons ritueel is af te leiden uit diergedrag. Bij pauwfazanten zoekt in de paartijd de haan naar wormpjes, neemt die in zijn bek en laat het vrouwtje die uit zijn bek pikken. Alle pauwen doen het, een pauw kan het niet nalaten. De boodschap is verpakt in een stukje choreografie om de partner in stemming te brengen. Onder het paringsritueel valt ook de uitstaande pauwenstaart.

Sommige symboolhandelingen hebben weinig met seks te maken. Denk aan elkaar vlooiende apen of apen die elkaar begroeten en omhelzen. Ook spelende honden die naar elkaars oren happen en poesjes die blazen naar de ander en opeens een hoge rug opzetten. Het dier doet alsof. Op gevaar af van antropomorfisme (mensgedrag in dieren projecteren) verwijzen dergelijke gebaren naar de homo ludens van Huizinga.

Na-apen (!) of mimicry is gedrag ten behoeve van een gezamenlijke actie zoals vluchten, aanvallen, het territorium door sprenkeling afbakenen, een nest jongen beschermen of collectieve wraakneming. Kudden dieren die na zo'n actie uit elkaar vallen moeten zich na afloop hergroeperen. Er vindt dan een groots ritueel plaats om de orde en de structuur binnen de groep te herstellen. Het zijn vloeiende overgangen met mimicry en ritualisering naar symboolgebaar om in de eerste plaats orde en structuur te scheppen. De eventuele voortplanting lijkt op de tweede plaats te komen.