Jannes H Mulder

Jannes H Mulder (2024)

Gepubliceerd op 24-06-2022

Apartheid

betekenis & definitie

Apartheid is geïnstitutionaliseerd discriminerend staatsgeweld op basis van ras en cultuur.

Apartheid is de uitoefening van macht over een raciale groep mensen door middel van systematisch onteigening, verdrijving, bewegingsbeperking en zo meer. Mits herkend en erkend als abnormale werkelijkheid is de onderdrukking niet incidenteel maar structureel, weloverwogen en vaak stilzwijgend door de staat zo georganiseerd.

In Zuid-Afrika is indertijd met apartheid veel ervaring met pasjes, verboden toegangen, uitsluiting van onderwijs en bepaalde banen en met thuislanden opgedaan. Heden ten dage ondervinden de Rohingya-bevolking in Myanmar en het Palestijnse volk binnen de door Israël bezette gebieden en in Israël apartheid aan den lijve. Door een met Zuid-Afrika vergelijkbare vorm van apartheid hebben Rohingya en Palestijnen te lijden onder ernstige vormen van asymmetrisch geweld en mensenrechtenschendingen.

Apartheid is een misdaad tegen de menselijkheid. Voor individuele plegers van oorlogsmisdaden geldt hetzelfde. Als de Israëlische overheid publiekelijk van apartheid wordt beticht leidt deze beschuldiging tot verdedigende uiteenzettingen en nuanceringen. Mondiale acties tegen apartheid versterken lokaal de bestaande collectieve cognitieve dissonantie van zowel regering en leidinggevende als van eigen burgers.

Aandacht voor apartheid van staatswege heeft vooral een symbolische betekenis. Vasthouden aan apartheid, tegen beter weten in, wordt steeds moeilijker. Mondiale campagnes tegen iedere vorm van apartheid plus de dreiging van het internationaal recht via de VN en het Internationaal Strafhof werken beschamend. Te schande gemaakt worden biedt ook de mogelijkheid de collectieve blinde vlek, die de apartheid in de eigen ogen van de onderdrukkers onzichtbaar maakt, te beseffen. Op termijn zullen zij die macht bezitten van hun inhumane uitoefening van raciale onderdrukking moeten afzien.