Gerard Riemen

Algemeen directeur Pensioenfederatie

Gepubliceerd op 26-07-2016

2016-07-26

Pensioenfonds

betekenis & definitie

Een pensioenfonds is een not for profit organisatie die één of meer pensioenregelingen uitvoert. Taken bestaan uit het (laten) beleggen van de ingelegde premies, het (laten) administreren van en communiceren over de pensioenopbouw, het managen van de met de pensioenregeling samenhangende risico’s en het (laten) uitkeren van het pensioen.

Nederland kent vier soorten pensioenfondsen:
1. Bedrijfstakpensioenfondsen. Deze voeren de pensioenregelingen uit voor een gehele bedrijfstak die op collectief niveau tussen werkgevers- en werknemersorganisaties tot stand zijn gekomen;
2. Ondernemingspensioenfondsen. Deze voeren de pensioenregelingen uit van één onderneming;
3. Beroepspensioenfondsen. Deze voeren de pensioenregeling uit van een beroepsgroep, zoals huisartsen, specialisten of verloskundigen;
4. Algemene pensioenfondsen (APF’en). Deze voeren pensioenregelingen uit van zowel ondernemingen, beroepsgenoten als bedrijfstakken. Een belangrijk kenmerk van een APF is dat deze, als enige van de vier soorten pensioenfondsen, in hun fonds de vermogens van de ondergebrachte pensioenregelingen geheel van elkaar gescheiden mogen houden (ringfencing).

Het overgrote deel van de pensioenfondsen laat taken als vermogensbeheer, pensioenadministratie, communicatie, incasso en excasso uitvoeren door een andere partij. Vaak worden die partijen verward met het pensioenfonds. Zo is PGGM de uitvoerder van het pensioenfonds Zorg en Welzijn en APG de uitvoerder voor de pensioenfondsen ABP en Bouw.

Pensioenfondsen vallen onder de Pensioenwet. Deze wet stelt eisen aan pensioenfondsen op terreinen als bestuur en governance. Vrijwel alle pensioenfondsen zijn een stichting. De wet staat vijf verschillende bestuursmodellen toe. Het paritaire model, waarbij het bestuur wordt gevormd door werkgevers en werknemers, is het meest voorkomende model.

Het aantal pensioenfondsen neemt snel af. In 2005 waren er nog bijna 500 pensioenfondsen, in 2016 nauwelijks nog 250. Ongeveer 85 procent van de Nederlandse werknemers bouwt pensioen op bij een pensioenfonds. Het belegd vermogen van de pensioenfondsen bedroeg eind 2015 circa 1200 miljard euro.