Geographisch- historisch woordenboek

Servaas de Bruin, D. Noothoven van Goor (1869)

Gepubliceerd op 29-11-2021

Maarten van Rossum

betekenis & definitie

heer van Rossum en Poederoien, geb. omstr. 1490, werd reeds jong als stadhouder van Friesland aangesteld door Karel van Egmond, hertog van Gelderland. Doch voor het vreedzaam besturen vaneene provincie niet geschikt, legde hij die waardigheid reeds in 1319 neder, en werd met het opperbevel over een leger bekleed, waarmede hij zooveel afbreuk aan de Keizerlijken deed, dat de hertog hem 1528 lot veldmaarschalk verhief, en hem tevens het tiendedccl toelegde van alle door R. te heffen brandschattingen: geen wonder, dat zijne tochten van toen af, meer nog dan to voren, zich kenmerkten door plundering en brandstichting.

Nog in datzelfde jaar 1528 overrompelde R. 's-Gravenhage, en hield er jammerlijk huis. Nadat zijne poging om Schenck van Tautenburg het beleg van Hasselt in Overijsel te doen opbreken mislukt was, hield R. zich lang met krijgsbedrijven en onderhandelingen-voeren in Oost-Friesland en de Groninger Ommelanden op; trad na Jen dood van hertog Karel in dienst bij diens opvolger Willem van Cleve, viel met een leger in Braband, plunderde en verbrandde een aantal dorpen, nam het slot Hoogstraten in, doch zag zijne aanslagen op Antwerpen en Leuven mislukken. Naar Gelderland teruggekeerd, nam hij stormenderhand Amersfoort in, toog toen weder naar Braband, veroverde Helmond, plunderde Eindhoven, verbrandde Vucht, en verspreidde overal waar hij in aantocht was schrik en angst. Toen Gelderland 1543 onder den schepter van Karel V kwam, legde die keizer aan Maarten van R. een aanzienlijk jaargeld toe; toen dan ook de oorlog met Frankrijk weder uitbrak, viel R. met een leger in Champagne en Picardië, alles op zijnen weg vernielende te vuur en te zwaard (1552). In het volgende jaar werd hij door den keizer benoemd tot stadhouder van Luxemburg. In 1555 stond Maarten van R. wederom met een leger aan de grenzen van Frankrijk, doch werd door de pest overvallen, en stierf te Antwerpen. Het zoogenaamde Duivelshuis te Arnhem, zijnde thans het stadhuis, is geslicht door Maarten van R.

< >