Funerair Lexicon

Encyclopedisch woordenboek over de dood (2002)

Gepubliceerd op 31-05-2017

2017-05-31

Dodenmasker

betekenis & definitie

Een afdruk in was of gips van het gelaat van een overledene. Dodenmaskers maakten deel uit van de romeinse voorouderverering.

Wanneer in de eerste eeuw voor Christus bij de Romeinen het hoofd van een familie overleed, werd van zijn gezicht een masker gegoten. Dit masker bewaarde men in een zogenaamd familieschrijn. Bij een volgend overlijden droeg men het dodenmasker mee in de rouwstoet om te tonen in welke familie het sterfgeval had plaatsgevonden. Vanaf ongeveer de veertiende eeuw ontstond er aan de Engelse en Franse vorstenhoven een bijzondere dodencultus, namelijk het maken van een zogenaamde 'effigie' of van 'lijkenpoppen'. Het gezichtsmasker, alsmede afgietsels van de handen, de pruik en de kleding van de overledene, zorgden voor een exacte gelijkenis. Bij de opkomst van de fotografie verdween het maken van dodenmaskers grotendeels. Mede gezien de hoge kosten was dit trouwens voor weinigen weggelegd. In de twintigste eeuw kwam vooral in kunstenaarskringen, het dodenmasker weer enigszins in de mode, doch een algemeen gebruik zoals in de Romeinse tijd is het nooit meer geworden.