Encyclopedie van de Zaanstreek

Eindredactie Jan Pieter Woudt & Klaas Woudt (1991)

Gepubliceerd op 02-10-2020

Wormer en Jisp

betekenis & definitie

Rond 1533 woonden er in Wormer en in Jisp al vrij veel doopsgezinden. In maart 1535 werd in Wormer een huis verwoest omdat daar doopsgezinden ‘vergaderd' hadden.

In 1543 vond in Wormer en Jisp een grote razzia plaats om alle doopsgezinden op te pakken. De meesten wisten te vluchten. Vanaf 1637 groeide Jisp uit tot een belangrijk centrum van waaruit de walvisvaart werd beoefend. De meeste schepelingen waren doopsgezind. De doopsgezinden hadden een Vermaanhuijs aan het Weiver (thans Weiver 15). Deze vermaning was na de grote brand van 1534 gebouwd. In 1798 werd het gebouw grondig gerestaureerd.In Wormer waren de doopsgezinden in de 16e eeuw vrij talrijk. Na de vervolgingen werden ze geduld en bouwden ze hun eerste vermaning aan de zuidzijde van de dorpsweg over de wegsloot, schuin tegenover de huidige rooms katholieke kerk. In 1755 bouwden ze op deze plaats een nieuwe houten kerk. De samenwerking die op economisch gebied tussen Wormer en Jisp ontstond (door toeleveringen voor de uitrusting van de walvisvaarders) werkte door bij de beide doopsgezinde gemeenten. De kerkdiensten werden beurtelings in Wormer of in Jisp gehouden. In 1851 bouwde men in Wormer een nieuwe stenen kerk, iets meer oostwaarts, maar nu aan de noordzijde van de Dorpsweg (Dorpsstraat 371).

De kerk in Jisp is toen verkocht. Zowel in Wormer als in Jisp behoorden de doopsgezinden tot de Waterlandse richting.

De gemeente heet nu Doopsgezinde Gemeente Wormer-Jisp en telt thans 70 leden.

< >