Collectie Nederland

Collectie Nederland: Musea, Monumenten en Archeologie

Gepubliceerd op 13-06-2019

markiezen (zonwering)

betekenis & definitie

Markiezen zijn klassieke opvouwbare buitenzonweringen die bestaan uit een aantal portaalvormige of ronde frames van metaal of hout die door schermdoek aan elkaar zijn verbonden; onderin zijn de frames gefixeerd met scharnieren. Opgetrokken vinden zij bescherming onder een kap van kantlatten. Ze zijn nauw verwant aan de zonneschermen en komen in de 18de eeuw voor het eerst voor.

Van dit type zijn de klassieke, in doorsnede kwartronde schermen veel toegepast. Het bredere model (het zogenoemde voorsprongmodel), het verkorte model (het zogenoemde petmodel) en het ronde model (met een ronde plattegrond) zijn latere varianten. De eenvoudige markiezen konden met een touw door middel van enkele katrollen opgeklapt worden.

Markiezen weren de zonnestraling, in tegenstelling tot zonneschermen, ook aan de zijkanten. Doorgaans werden de markiezen in de herfst verwijderd, voor het begin van het slechte weer. In het vroege voorjaar werden zij na een kleine schoonmaakbeurt en eventueel herstel weer teruggeplaatst.

De moderne uitvoeringen maken dit overbodig.

Toepassingen vinden het meest bij huizen en winkels plaats. Naast de opvouwbare markiezen komen ook voor de vast gemonteerd afdakjes van schermdoek boven vensters en deuren. (Historische zonwering / B.H.J.N.

Kooij, RCE Brochure, Amersfoort, 2012)