Teken betekenis & definitie

Teken (uit of van de hemel, van God), voorval dat de macht van God kenbaar maakt, wonderbaarlijke gebeurtenis.

Een teken aan de wand, een waarschuwend teken, een teken van naderend onheil.

Het gebruik van teken voor iets dat de macht van God duidelijk maakt, vinden we bijvoorbeeld in Lucas 11:16, ‘Anderen verlangden van hem een teken uit de hemel om hem op de proef te stellen’ (NBV). Een teken aan de wand komt, zij het niet woordelijk, uit het bijbelboek Daniël, waar verteld wordt hoe in Babel koning Belsassar een feestmaal houdt. ‘Terwijl ze dat deden verschenen er vingers van een mensenhand die iets op het pleisterwerk van de wand van het koninklijk paleis schreven, precies tegenover de luchter, zodat de schrijvende hand goed zichtbaar was voor de koning’ (Daniël 5:5, NBV). Op de muur verschijnen de woorden Mene, mene tekel ufarsin die door de profeet Daniël uitgelegd worden als voorafschaduwing van Belsassars ondergang: God maakt een einde aan uw heerschappij, u bent gewogen en te licht bevonden (zie ook Gewogen en Mene tekel).

Bijbelcitaat: Liesveldtbijbel (1526), Lucas 11:16. Maer zommige temteerden hem, ende begerden een teken van hem vanden hemel. (Statenvertaling (1637): een teecken uyt den hemel.)

Gebruiksvoorbeeld: De Admiraal wachtte op een teken, en er was een ogenblik geweest dat hij had gedacht dat het daar was. Dat was toen het beest der wrake [de gestrande walvis] gelachen had. (P.F. Thomése, Zuidland, 1990, p. 40)

Gebruiksvoorbeeld: Wij bleven bijeen in het achterhuis, moeder zei dat het daar het veiligst was en dat wij niet blind moesten zijn voor de tekenen uit de hemel... (J. Mens, De witte vrouw, 1987 (1952), p. 28)

Bijbelcitaat: Liesveldtbijbel, Daniël 5:5. In dien seluen tide sijn daer vingeren geopenbaert als eens menscen handt scriuende, tegen den candelaer int bouenste vanden wande des conincs sale. (Statenvertaling (1637): op den calck van den wandt.)

Gebruiksvoorbeeld: Maar de nederlaag is koren op de molen van oppositieleider Tony Blair en wordt in Britse politieke kringen als een teken aan de wand beschouwd van het geringe gezag dat premier Major rest. (De Standaard, dec. 1995)

Gebruiksvoorbeeld: [Kop:] Ommekeer Van den Ende een teken aan de wand. (De Volkskrant, 18-9-1999, p, 21)

Tekenen des tijds, voorvallen of gebeurtenissen die kenmerkend zijn voor een bepaalde tijdsperiode, en waaruit de toekomst zich laat voorspellen.

Als de Farizeeën en Sadduceeën een teken, een wonder, vragen aan Jezus, antwoordt hij: 'Bij het vallen van de avond, zegt gij: Goed weer, want de lucht ziet rood. En des morgens: Vandaag ruw weer, want de lucht ziet somber rood. Het aanzien van de lucht weet gij te onderscheiden, maar kunt gij het de tekenen der tijden niet?' (Matteüs 16:2-3, NBG-vertaling; de NBV heeft hier ‘de tekenen van de tijd’).

Bijbelcitaat: Liesveldtbijbel (1526), Matteüs 16:3. Ghi geueisde die gedaente des hemels cont ghi oordelen en cont ghi dan niet die teekenen dezer tijt ordeelen? (Statenvertaling (1637): de teeckenen der tijden.)

Gebruiksvoorbeeld: Eén warenhuis heeft intussen de tekens des tijd verstaan. De begane grond van het warenhuis Isetan in Tokio is aan de straatkant helemaal ingeruimd voor deze durfals [jonge, eigenwijze kledingontwerpers]. (NRC, feb. 1994)

Gebruiksvoorbeeld: Is Rome nog in staat om in de tekenen van de tijd ook een teken van God te zien? (De Standaard, nov. 1995)

Gepubliceerd op 11-05-2017