Wat is de betekenis van xantippe?

2020
2021-05-08
Algemeen Nederlands Woordenboek

Digitaal woordenboek van eigentijdse Nederlands

xantippe

boosaardige vrouw. boosaardige, twistzieke, kijfachtige vrouw; kwaadaardig wijf; feeks; helleveeg; kreng. Vernoemd naar de vrouw van de Griekse filosoof Socrates die volgens de overlevering een kwaadaardig karakter zou hebben gehad. Voorbeelden: Als ze [...] de gouvernante bespioneren, ontdekken de jongens dat er naast de auto...

Lees verder
2019
2021-05-08
Wiktionary

Nederlandstalige WikiWoordenboek

xantippe

xantippe - Zelfstandignaamwoord 1. een boosaardige en kijfachtige vrouw Jeetje, wat was die vrouw een xantippe. Woordherkomst Afgeleid van de naam van de vrouw van Socrates. Zie ook Xantippe

Lees verder
2018
2021-05-08
Ewoud Sanders

Taalhistoricus en journalist.

xantippe

een boze vrouw Generaties woordenboekmakers hebben zich beijverd om de kwaadaardige eigenschappen van Xanthippe, de vrouw van Socrates, in kaart te brengen. De meest complete beschrijving is te vinden in de Kunstwoordentolk van Jacob Kramers uit 1847. Xanthippes naam - maar dan zonder de h - wordt daar synoniem verklaard met 'een kwaad wijf, huisdr...

Lees verder
2007
2021-05-08
Scheldwoordenboek

Geschreven door Marc de Coster © 2007

xantippe

twistzieke vrouw; feeks, helleveeg. Eigenlijk de vrouw van de Griekse wijsgeer Socrates. Het beeld dat van haar geschetst werd (zij zou haar man van het filosoferen afgehouden hebben) is wellicht te danken aan de tegenstanders van Socrates, de cynici. Zij richtten hun pijlen vooral op vrouw en huwelijk. Tegenwoordig gebruikt als geuzennaam. Xantip...

Lees verder
1997
2021-05-08
Bijbelse eponiemen

Dr. Apeldoorn en Dr. Beijer

Xantippe

Kijverige vrouw, synoniemen zijn feeks, helleveeg. Meestal stellen we ons een xantippe voor als mager, met spitse kin, priemogen, sluik haar. Het voorbeeld is de vrouw van de Griekse filosoof Socrates (± 470-399 v. Chr.), die haar trouwde toen hij al wat op leeftijd was. Wellicht is de onaangename eigenschap overdreven, maar heel waarschijnl...

Lees verder
1994
2021-05-08
Vreemde woorden

Woordenboek vreemde woorden

Xantippe

[naar Xanthippè, de vrouw van Socrates (469-399 v. Chr.) die (ten onrechte) in talloze anekdotes figureert als een feeks] helleveeg, kenau, vrouw met haar op haar tanden.

1993
2021-05-08
Vreemd Nederlands

Vreemd Nederlands

Xantippe

helleveeg; feeks

1991
2021-05-08
Lesbotaal Lexicon (1991)

Lesbiaans : lexicon van de lesbotaal (1991). Geschreven door Kunst, Hanneke, en Xandra Schutte.

Xantippe

Xantippe - volgens de Van Dale een boze vrouw, kijfachtig wijf, helleveeg; naar de vrouw van Socrates die volgens de overlevering twist- en plaagziek was. De feministen zien haar daarentegen als een zelfstandige en opstandige vrouw, en beschouwen de geschiedschrijving over haar als patriarchaal. Xantippe werd wel gebruikt als geuzennaam en is nu de...

Lees verder
1973
2021-05-08
Oosthoek Encyclopedie

De Oosthoek is een Nederlandse encyclopedie die in verschillende uitvoeringen is verschenen

xantippe

v. (-s), ben. voor een kwaadaardige, kijfzieke vrouw, helleveeg, naar de naam (Xanthippe) van de vrouw van Sokrates.

1950
2021-05-08
Groot woordenboek der Nederlandse taal - 1950

Nederlands woordenboek (7e druk)

Xantippe

v. (-s), naam van de boze vrouw van Socrates en vand. ben. voor een boze vrouw, kijfachtig vijf, helleveeg.

1949
2021-05-08
De Kleine Winkler Prins

Kleine Winkler Prins van A-Z

Xantippe

de vrouw van Sokrates. Naar de overlevering wil, zeer ongemakkelijk van humeur en kijfziek.

1939
2021-05-08
Humoristisch woordenboek

Amusant-Zorgenverdrijvend Woordenboek (De Kolibri)

Xantippe

Vrouw, die Socrates beroemd maakte.

1933
2021-05-08
Katholieke Encyclopaedie

25 delen, uitgegeven 1933-1939. Uitgeverij Joost van den Vondel te Amsterdam.

Xantippe

de vrouw van Socrates. Zij zou een twistzieke vrouw geweest zijn, die Socrates het leven verbitterde. Vandaar de uitdrukking „een Xantippe” in de beteekenis van een plaagzieke vrouw, een feeks.

Lees verder
1928
2021-05-08
Wat is dat?

Wat is dat? Encyclopedie voor jongeren (1938).

Xantippe

was de befaamde huisvrouw van Socrates, die, volgens de overlevering, als ideaal had de dagen van den geduldigen wijsgeer te bederven en wier eigenschappen deswege tot in onzen tijd spreekwoordelijk zijn gebleven. Het is echter lang niet onmogelijk, dat zij veel te donker afgeschilderd werd met het doel de zachtmoedigheid van Socrates des te scherp...

Lees verder
1898
2021-05-08
Van Dale 1898

Groot woordenboek der Nederlandsche taal

XANTIPPE

XANTIPPE, v. (-s), naam van de booze vrouw van Socrates; — (fig.) booze vrouw; kijfachtig wijf, helleveeg.

Lees verder
1870
2021-05-08
Winkler Prins 1870

Nederlandse encyclopedie

Xantippe

Xantippe was de beruchte echtgenoote van den Griekschen wijsgeer Sócrates en wordt gewoonlijk voorgesteld als eene booze, twist- en plaagzieke huisvrouw, die door hare onaangename eigenschappen het geduld van hare wederhelft gedurig op de hardste proeven stelde. Velen echter zijn van meening, dat zij ten onregte als zoodanig wordt beschouwd en dat...

Lees verder
1864
2021-05-08
Beknopt kunstwoordenboek

Beknopt kunstwoordenboek, I.M. Calisch (1864)

xantippe

xantippe - v. (fig.) booze vrouw; kijfachtig wijf, helleveeg