2020-01-26

Democratie

Democratie - (Grieksch dèmos = volk, kratein = regeeren). Begrip. Democratie beteekent in de politiek volksregeering. Het woord wordt door Aristoteles in zijn staatsleer in ongunstigen zin gebruikt als aanduidende (in tegenstelling tot ➝ aristocratie) regeering van de menigte, van de bezitslooze en de ongequalificeerde massa. Verondersteld wordt dan, dat een dgl. bestuur steeds door hebzucht en egoïsme zal geleid worden. Overigens omsloot de „demos”, het volk in de Gri...

2020-01-26

democratie

democratie, - v., volksregeering ; heerschappij des volks.

2020-01-26

Democratie

Democratie, volksregeering; regeeringsvorm, waarbij zoo veel mogelijk aan alle lagen der maatschappij een aandeel in, althans invloed op, de regeering is toegekend. De Grieksche schrijvers, zooals Aristoteles (in Politica), onderscheiden drie grondvormen van staatsbestuur: de monarchie, bij welke een enkel mensch, de aristocratie, bij welke een bevoorrechte klasse, en de democratie, bij welke de vrije burgerij het bestuur in handen heeft. De benamingen zijn sinds ongewijzigd bewaard gebleven, be...

2020-01-26

Democratie

Een staatsvorm waarbij het volk zelf via verkiezingen vertegenwoordigers kiest die mogen besturen. Er is ook een bestuursvorm mogelijk waarbij het volk 'direct' betrokken is bij beslissingen, wat directe democratie genoemd wordt.

2020-01-26

Democratie

DEMOCRATIE, v. volksregeering, heerschappij, (ook) een staat waarin het volk regeert.

2020-01-26

Democratie

Democratie is de regering van het volk door zichzelf. Of iets bloemrijker geformuleerd, het is een regering ‘of the people, by the people, for the people’ (Abraham Lincoln). Dat is een op het eerste gehoor wat paradoxale formulering, maar die paradox lost zich op wanneer men dat iets verder specificeert. Een democratie is een regeringsvorm waarbij (i) burgers kiezen voor andere burgers die het land besturen en (ii) die ook weer verdwijnen wanneer zij de gunst van de kiezers hebben verspeeld....

2020-01-26

Democratie

Een democratie is een regeringsvorm waarbij het volk zichzelf regeert. Dit kan direct of indirect via vertegenwoordigers. Een regering van, voor en door het volk.

2020-01-26

Democratie

Een vorm van bestuur waarbij het volk, demos, via stemming beslist wie de bestuurders zijn. In Athene mochten alleen mannen met burgerrecht deelnemen aan de democratie.

2020-01-26

Democratie

Het begrip ‘democratie’ komt van het Griekse ‘heerschappij van het volk (dèmos)'. In de Oudheid werden de regimes geclassificeerd naargelang alle burgers samen (democratie), één persoon (monarchie) of een groep (oligarchie) de macht uitoefenden. Het begrip was dus oorspronkelijk kwantitatief-beschrijvend bedoeld en bevatte geen ethisch-positieve connotatie. Pas in de achttiende eeuw verwerft het begrip een kwalitatieve en normatieve betekenis. Het is niet langer een van de mogelijke reg...

2020-01-26

Democratie

Onder het woord dêmos verstonden de Grieken het volk als staatsburgers, in tegenstelling met ethnos, dat is het volk als aardbewoners, dus dat door afstamming één geheel vormt. Het tweede lid van 't woord democratie is afgeleid van kratos: d.i. heerschappij, macht. Democratie wil dus zeggen: volksheerschappij ; het was de regeringsvorm van Athene, terwijl in Sparta de aristocratie de macht had, d.w.z. de aanzienlijken. Demagoog is volksleider (agein — leiden; ago: ik leid). Ethnographie is...

2020-01-26

DEMOCRATIE

betekent letterlijk: volksheerschappij. Men onderscheide democratie van volkssouvereiniteit. De volkssouvereiniteit der gangbare katholieke maatschappij-leer heeft met staatsvorm en dus met democratie niets uitstaande. Zij betekent, dat rechtsvorming en ordening op het algemeen welzijn allereerst toekomen aan de menselijke gemeenschap en speciaal dat hierin de legitimatie van het overheidsgezag besloten ligt. Sommige katholieke auteurs huldigen hiernaast een opvatting van volkssouvereiniteit, v...

2020-01-26

democratie

democratie - Zelfstandignaamwoord 1. (politiek) staatsvorm waarin wordt geregeerd door uit het volk verkozen vertegenwoordigers     ♢ In Tunesië daarentegen is de dictatuur van Zine al-Abidine Ben Ali omgevormd in een democratie, met vrije verkiezingen en een grondwet, „die een van de beste is ter wereld”, zegt premier Habib Essid in een vraaggesprek. Essid was vorige week enkele dagen in Nederland. 2. ideaal, een open (land)bestuursvorm waa...

2020-01-26

democratie

democratie - Een regeringsvorm waarbij het volk zichzelf regeert of vertegenwoordigers kiest die zijn belangen behartigt. Democratische verkiezingen moeten regelmatig plaatsvinden, anoniem zijn en er moeten verschillende kandidaten zijn. Het gekozen parlement moet bovendien vrij zijn om wetten uit te vaardigen en het regeringsbeleid te bekritiseren.

2020-01-26

democratie

democratie - zelfstandig naamwoord uitspraak: de-mo-craat-sie 1. het volk heeft invloed op de regering ♢ in dat land heeft men geen democratie Zelfstandig naamwoord: de-mo-craat-sie de democratie de democratieën het democratietje

2020-01-26

DEMOCRATIE

Een staatkundig principe, dat leidt tot een vrije volksregering, was in Frl. grondslag voor het staatkundig leven in de M.E.; ook nog daarna, maar zo, dat niet het gehele volk stemrecht had, doch de eigenerfden (eigenaars van hoeven van een bepaalde omvang), en dat voor de waarneming van overheidsambten slechts lieden in aanmerking kwamen wier staten een plaats in de rechtsomgang vervulden. Grootgrondbezit, gegroeid in de M.E. en in de 17de en 18de eeuw, bracht de rechten meer en meer in weinige...

2020-01-26

Democratie

Democratie is een bestuursvorm waarbij het volk zelf stemt over de wetten, of de vertegenwoordigers kiest die de wetten maken. Hierbij is het volk dus baas in eigen gebied, en kunnen er geen maatregelen en wetten opgelegd worden als de meerderheid van de bevolking het er niet mee eens is. Van democratie was als eerste sprake in de Griekse oudheid, in het dorp Athene. Slaven, vrouwen, armen en vreemdelingen mochten toen echter nog niet stemmen en geheel democratisch was het dan ook niet. Hoewel d...

2020-01-26

democratie

v. volksregering, heerschappij des volks.

2020-01-26

Democratie

betekent volksregering. Het is afgeleid van het Griekse woord demos (volk). Zoals we onder het woord Aristocratie reeds vertelden, wordt onder een democratischen regeringsvorm verstaan, de regeringsvorm, waarbij de macht, althans voor een deel, berust bij het volk.Door de eeuwen heen zijn de staten afwisselend door allerlei verschillende regeringen bestuurd (zie ook: Aristocratie). De democratische beginselen kwamen sterk tot uitdrukking in de Franse revolutie, die in Frankrijk en dientengevolg...

2019-07-10

aristo-democratie

aristo-democratie - v. gmv. gemengde adel- en volksregeering

2019-07-17

sociaal-democratie

sociaal-democratie - v., zie: ,,so-cialisme” ; ook: al de sociaaldemocraten same.