Wat is de betekenis van Almanak?

2020
2021-09-20
Woordenboek van Populair Taalgebruik

Geschreven door Marc De Coster. Uitgegeven op Ensie in 2020.

almanak

(16e eeuw) (sch.) achterste, kont. • Mijn heer de Paep syne slippen van achter op heft, als oftmen synen Al-manack wilde bekijcken, om hem een clisterie van achter in te gheuen... (Ph. van Marnix van St. Aldegonde: De Byencorf der H. Roomsche Kercke. 1569, geciteerd in WNT) almanak (etym.?), achterste, kont: Smak die gaip op s’n almenak...

Lees verder
2019
2021-09-20
Wiktionary

Nederlandstalige WikiWoordenboek

almanak

almanak - Zelfstandignaamwoord 1. een boek dat de gebeurtenissen van een komend jaar beschrijft of tracht te voorspellen Woordherkomst uit het Latijn

Lees verder
2014
2021-09-20
Mokums woordenboek

Ditte Simons en Hans Heestermans

almanak

(etym.?), achterste, kont: Smak die gaip op s’n almenak ... da s’n ribbe kroake! QUERIDOX 3, 141.

2004
2021-09-20
Woordenboek van Eufemismen

Marc De Coster

almanak

Verouderd eufemisme voor achterste. Dateert reeds uit de zestiende eeuw. Smak die gaip op s’n almenak... da s’n ribbe kroake! Is. Querido: Menschenwee 1903

Lees verder
1993
2021-09-20
Vreemd Nederlands

Jan Meulendijks

Almanak

jaarboek; kalenderboekje

1993
2021-09-20
Peter Timofeeff

Prisma van het Weer

Almanak

Jaarboek waarin soms een weersvoorspelling wordt gegeven voor een heel jaar vooruit. De bekendste is de Enkhuizer Almanak, die al sinds het eind van de 16e eeuw wordt uitgegeven. In vroeger tijden waren er veel meer: zoals een tweetal Enkhuizer, een Zutphense en een Deventer Almanak. Onderzoek door het KNMI heeft aangetoond, dat aan de voorspelling...

Lees verder
1982
2021-09-20
Encyclopedie van Zeeland

Alles over Zeeland

ALMANAK

Boek of tabel met kalender, aangevuld met gegevens over zon- en maanstanden, feest- en marktdagen, weervoorspellingen (‘almanak-leugen-zak’) etc. Het woord almanak is van Arabisch-Griekse afkomst. In Zeeland beginnen de almanakken met kalender en historisch-letterkundige bijdragen met Zeelands Cronyk Almanach (17771792). Het kroniekgede...

Lees verder
1980
2021-09-20
Van aalmoes tot zwijntjesjager

Geschreven door Dr. E. Schröder, 1980

Almanak

Een almanak is een kalender, meestal opgenomen in een jaarboekje dat ook andere gegevens bevat. Bekend is de Enkhuizer Almanak. Het woord is bekend in alle Westeuropese talen en ook daarbuiten. Het is, zoals vele woorden die met rekenen te maken hebben, door de Arabieren naar Europa gekomen, maar Arabisch is het woord oorspronkelijk niet. In een ge...

Lees verder
1976
2021-09-20
Gerben Abma

Encyclopedie van het hedendaagse Friesland (1976)

ALMANAK

Oorspr. boek of tabel met een kalender van dagen, weken en maanden, aangevuld met diverse gegevens, zoals data van markt- en feestdagen, getijden, stand van zon en maan, weersvoorspellingen en artikelen ter algemene verstrooiing en informatie. De algemene informatie vinden wij terug in de Provinciale Almanak van Friesland, elk jaar uitgegeven (sind...

Lees verder
1958
2021-09-20
Encyclopedie van Friesland

Encyclopedie van Friesland (1958) onder redactie van Prof. Dr. J.H. Brouwer

ALMANAK

(Fr.: it almenak). a. In Frl. zijn tot in deze tijd de A.en in tel. Uit de 17de eeuw en later zijn er veel bewaard. Het Fr. Museum bezit een grote collectie. De A.en zijn vaak genoemd naar de woonplaats van de makers, liefhebbers van de mathematische kunst: Leeuwarder, Sneeker enz. A. Naast de Bijbel (‘it greate Almenak', de grote A.)...

Lees verder
1955
2021-09-20
Vreemd woordenboek

Vreemde woorden woordenboek

Almanak

tijdwijzer, kalender; jaarboekje.

1954
2021-09-20
Agrarisch

Agrarisch Encyclopedie

Almanak

Van ouds het boerenboekje bij uitstek, en zeer lang het enige boek, behalve de bijbel of in R.K. streken een ander gewijd geschrift. Sedert de 15e eeuw bevat de a. prognosticatiën, d.i. voorspellingen van het weer, van gelukkige en ongelukkige dagen, van oorlog en vrede, van goede of slechte oogst, van storm en pestilentie, van ziekten van men...

Lees verder
1954
2021-09-20
Groninger Encyclopedie

K. ter Laan

Almanak

vroeger na de Bijbel bij boer en burger veelal het enige boek in huis en dus algemeen gelezen. Bevatte de paarde- en beestemarkten, de lijst der predikanten, de trekschuitdiensten en verdere nuttige inlichtingen, vooral ook de tijd van lichte en donkere maan. Dan de weersvoorspellingen van Don Antonio Magino. Verder „Mengeling...

Lees verder
1952
2021-09-20
Frysk Wurdboek

Friesch woordenboek

Almanak

s., almenak (it); deraadplegen, almenakje.

1950
2021-09-20
Groot woordenboek der Nederlandse taal - 1950

Nederlands woordenboek (7e druk)

Almanak

m. (-ken), kalenderboek je, boekje met tijdrekenkundige en astronomische opgaven voor een jaar, vergezeld van andere practische mededelingen en vaak van letterkundig mengelwerk; dagwijzer; bij uitbr., als de kalender van hoofdzaak bijzaak wordt: jaarboekje : in de 19de eeuw had men tal van letterkundige almanakken ; — met een rode l...

Lees verder
1942
2021-09-20
Vreemde woorden in de Sterrenkunde

Prof. Dr. P.H. van Laer

Almanak

(< Fr. almanach; almenachon sc. biblion of almenichiaka = → ephemeride, lijst van namen). Niet waarschijnlijk is een afkomst van het Arabisch, daar het Arabisch woord voor almanak taqwim is. Hoogstens heeft het Arabische, overigens weinig gebruikte, woord al-manakh als tussenvorm gediend.

Lees verder
1939
2021-09-20
Koenen

Woordenboek Koenen

Almanak

m. almanakken (Arab. of Gr.-Egyptisch: 1 dagwijzer, tijdwijzer, kalender; 2 jaarboekje). 1. een kantoor almanak; zegsw. mijn hoofd is geen almanak, ik kan niet alles onthouden; almanak leugenzak: met toespeling op de weervoorspellingen; 2. een studenten almanak.

Lees verder
1933
2021-09-20
Iedereen

Encyclopedie voor Iedereen

Almanak

(Arab.), kalender, jaarboek, oorspr. met → astronomische gegevens, later met weervoorspellingen en opgaven markten, enz. Thans verschijnen literaire, politieke, rnode-A. Sinds 1763 verschijnt de A. de Gotha, voorn, met gegevens omtr. vorstel. en adell. geslachten.

Lees verder
1933
2021-09-20
Katholieke Encyclopaedie

25 delen, uitgegeven 1933-1939. Uitgeverij Joost van den Vondel te Amsterdam.

Almanak

Almanak - (Zie Gr.-Arab. almenichiaka), oorspr. kalender met astronomische gegevens; in den loop der tijden zijn de toegevoegde gegevens zoo omvangrijk geworden, dat men het begrip a. thans gewoonlijk onderscheidt van kalender; een kalender wordt echter nog steeds in een a. opgenomen; het verschil is dus niet essentieel, maar hangt af van den omvan...

Lees verder
1919
2021-09-20
uitdrukkingen

Woorden en uitdrukkingen verklaard

Almanak

een woord in geheel westelijk Europa voorkomend, en waarschijnl. uit het arabisch ontleend, waarin het ook een overgenomen woord schijnt te zijn, misschien uit het hebreeuwsch.