Bart Welzen

Ensie.nl

Gepubliceerd op 17-10-2014

2014-10-17

Eerste Nederlandse Systematisch Ingerichte Encyclopaedie

betekenis & definitie

De Eerste Nederlandse Systematisch Ingerichte Encyclopaedie (ENSIE) is een Nederlandstalige Encyclopedie die onder leiding van Prof. Dr. H.J. Pos, Prof. Dr. J.M. Romein, Prof. Dr. H.A. Kramers en Dr. O. Noordenbos werd samengesteld. Het eerste deel verscheen in 1946 en het twaalfde en tevens laatste deel verscheen in 1960.

Kenmerkend voor ENSIE, in vergelijking met andere encyclopedieën, was de niet alfabetisch ordening. In de ENSIE vond de ordening plaats door onderwerpen met raakvlakken bij elkaar te plaatsen. De visie van de oprichters hierbij was dat er pas een werkelijke bijdrage aan de kennis van de mens kan worden geleverd indien ook de verbanden zichtbaar gemaakt worden. De auteurs verwoorden dat in de inleiding als volgt: “Het is duidelijk dat alfabetische encyclopedieën het gezochte eenheidsverband niet kunnen geven. Deze rangschikken de stof volgens een zuiver uitwendige principe, waardoor men alles gemakkelijk kan vinden , maar de inlichtingen staan los naast elkaar. Men vermeerdert zijn weten en niet zijn inzicht daarmee; men slaat na en bestudeert niet; tegenover groot gemak staat weinig echte winst. Onze encyclopedie heeft tot doel, boven de verzameling van feitelijke wetenswaardigheden uit te komen en de feiten af te ronden tot een geheel.”

ENSIE werd uitgegeven door de Nederlandse Wetenschappelijke uitgeverij en de twaalf delen telden maar liefst 5.800 pagina's.