Agrarisch Encyclopedie

Veerman (1954)

Gepubliceerd op 21-01-2021

Adsorptie

betekenis & definitie

1. A. noemt men het verschijnsel, dat een stof aan een oppervlak wordt vastgehecht zonder dat hierbij van een chem. reactie in de eigenlijke zin gesproken kan worden.

De huid kan gemakkelijk een kleurstof adsorberen, zodat de vlek niet door wassen te verwijderen is. Van a. van kleurstoffen wordt gebruik gemaakt bij het verven van weefsels, waarbij vaak nog bijzondere voor- of nabehandelingen nodig zijn om de kleurstof zodanig vast op het weefsel te brengen, dat zij door wassen zo weinig mogelijk verwijderd wordt. Door gasmaskers worden schadelijke bestanddelen uit de atmosfeer tegengehouden; zij worden door de gasmaskervulling(en) geadsorbeerd.

Men kent stoffen, die de a. bevorderen. De bevochtiging van een vettig oppervlak door water wordt bevorderd door bevochtigers, die zelf sterk geadsorbeerd worden. Hiertoe behoren de uitvloeiers, die b.v. de bevochtiging van een gewas door een ziektebestrijdingsmiddel bevorderen. Anderzijds wordt b.v. bij waterdicht weefsel gebruik gemaakt van stoffen die de bevochtiging tegengaan.

A. gaat gewoonlijk aan absorptie vooraf, met uitzondering van die gevallen waarbij de hoeveelheid van de slof. die geadsorbeerd wordt, zeer klein is vergeleken bij het adsorberend oppervlak. De hoeveelheid geadsorbeerde stof hangt, bij gelijkblijvend oppervlak, af van haar concentratie en de temp. Bij hogere temp. wordt de a. geringer, evenals bij lagere concentratie, hoewel relatief de a. bij lagere concentratie groter is. Een bijzonder geval van a. is de ionen-a., die b.v. optreedt bij de bemesting van de grond met kunstmest en bij bekalking, bij het ontharden van water enz. De ionen-a. aan bodemdeeltjes is van grote betekenis bij de bemesting. Daardoor wordt het wegspoelen van de voedingszouten voorkomen of althans geremd.
2. (techn.) Scheidingsmethode, waarbij een vaste stof (adsorptiemiddel) in contact gebracht wordt met een vloeistof- of gasmengsel en waarbij één van de stoffen van het mengsel aan het oppervlak van de vaste stof gebonden wordt, zodat de rest een andere samenstelling verkrijgt.

Deze werkwijze wordt b.v. toegepast voor de zuivering van oliën en oplossingen (verwijdering van kleur-, reuk- en smaakstoffen), voor de zuivering en droging van lucht en andere gassen, voor de terugwinning van vluchtige oplosmiddelen. Een adsorptiemiddel heeft een zeer groot en actief oppervlak. Gebruikt worden infusoriënaarden, bleekaarde, beenderkool, geactiveerde kool, enz.