Bedum betekenis & definitie

Nederland telt zo'n vijftig torens van Pisa. Die vergelijking gaat een beetje scheef, want het wereldberoemde bouwwerk in Italiƫ hangt ruim 5 meter uit het lood, terwijl de 35 meter hoge toren van de Walfriduskerk in Bedum al jaren blijft hangen op 2 meter, 61 centimeter en 1 millimeter. Daarmee is het wel de scheefste toren van Nederland. Al moeten we met zo'n uitspraak voorzichtig zijn, legt een deskundige van het kadaster uit: 'Het gaat immers om de hoek die de toren ten opzichte van de bodem maakt.'

Maar naspeuringen en rekenwerk van de Historische Vereniging Bedum brachten geen schevere toren aan het licht, al komt die in het Gelderse Acquoy*, met een helling van 2,46 meter, dicht in de buurt. Dat deze niet omvalt, komt volgens sommige bijgelovigen omdat aan de voet van de scheve toren ene mevrouw Cornelia Pisa ligt begraven.

De scheve Walfriduskerk in Bedum is genoemd naar de heilige die omstreeks het jaar 1000, samen met zijn zoon Radfridus, door de noormannen is vermoord. Walfridus, een vrome boer, werd volgens overleveringen begraven op de plek waar nu het 'Pisa van het Hoge Land' te vinden is. De kerk werd prompt een bedevaartsoord.

Dat er in Nederland tal van scheve torens staan, heeft te maken met de bodemgesteldheid. Ons land heeft nu eenmaal geen rotsbodem, maar zand, veen of zompige klei die soms zo stabiel is als erwtensoep. Als er dan niet voor een stevig fundament wordt gezorgd, dan is dat geheid vragen om moeilijkheden. Sommige torens begonnen reeds tijdens de bouw zo vervaarlijk over te hellen, dat de werkzaamheden moesten worden gestaakt. In enkele gevallen was er geen houden aan en moesten de monumentenbeschermers toezien dat de toren omviel. Dat was het geval in bijvoorbeeld Alkmaar, Leiden en Westzaan.

TIP: Scheve kopzorgen van de monumentenzorgers staan ook in onder meer Abbenes (NH), Abcoude (U), Amersfoort (U), Amsterdam (NH), Bolsward (Fr), Boskoop (ZH), Broek in Waterland (NH), Delft (ZH), Dinxperlo (G), Dordrecht (ZH), Edam (NH), Gennep (L), Gorinchem (ZH), Grootebroek (NH), Haastrecht (ZH), Holwerd (Fr), Kampen (O), Leeuwarden (Fr), Loenen (U), Medemblik (NH), Monnikendam (NH), Nieuw-Beerta (Gr), Nieuwveen (ZH), Noord-Scharwoude (NH), Oldeboorn (Fr), Oostbuurt (ZH), Oud-Ade (ZH), Rotterdam/IJsselmonde (ZH), Schoonhoven (ZH), Voorhout (ZH), Woudrichem (NB), Zierikzee (Z) en Zwartsluis (O).